বিতৰ্কৰ মাজতে কংগ্ৰেছে (Congress) বন্দে মাতৰমৰ সন্দৰ্ভত (Regarding Bande Mataram) নিজৰ স্থিতি স্পষ্ট (Make position clear) কৰিছে। বুধবাৰে দলৰ সৰ্বোচ্চ নীতি নিৰ্ধাৰক সংস্থা কংগ্ৰেছ ৱৰ্কিং কমিটীয়ে সিদ্ধান্ত (Congress Working Committee decided) গ্ৰহণ কৰে যে ৰাষ্ট্ৰীয় সংগীতৰ প্ৰথম দুটা স্তৱক দলীয় কাৰ্যসূচী আৰু অনুষ্ঠানত গোৱা হ’ব। এই সিদ্ধান্তৰ কাৰণো বুজাই দিছে দলটোৱে। কিন্তু বিজেপিয়ে এই সিদ্ধান্তক আহিলা হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰি কংগ্ৰেছৰ দেশপ্ৰেম আৰু দেশৰ প্ৰতি আনুগত্যক লৈ প্ৰশ্ন উত্থাপন কৰিছে।
কংগ্ৰেছৰ মতে, ১৯৩৭ চনত কলকাতাত কংগ্ৰেছ ৱৰ্কিং কমিটীৰ এখন বৈঠকত মহাত্মা গান্ধী, জৱাহৰলাল নেহৰু, সুভাষ চন্দ্ৰ বসু, চৰ্দাৰ বল্লভভাই পেটেলকে ধৰি কেইবাজনো শীৰ্ষ নেতাই বন্দে মাতৰমৰ প্ৰথম দুটা স্তৱক গোৱাৰ সিদ্ধান্ত লয়। তাৰ আগতে ৰবীন্দ্ৰনাথ ঠাকুৰৰ মতামতো লোৱা হৈছিল। ১৯৫০ চনৰ ২৪ জানুৱাৰীত সংবিধান সভাৰ অন্তিমখন বৈঠকত বন্দে মাতৰমক জাতীয় গীতৰ মৰ্যাদা দিয়া হয় আৰু ৰাইজৰ প্ৰতি সমান সন্মান দিয়া হ’ব বুলি ঘোষণা কৰা হয়। সেই ঐতিহাসিক সিদ্ধান্তৰ আধাৰত বন্দে মাতৰমৰ প্ৰথম দুটা স্তৱক দলৰ সকলো কাৰ্যসূচী আৰু অনুষ্ঠানত গোৱা হ’ব বুলি কংগ্ৰেছৰ মুখ্য মুখপাত্ৰ জয়ৰাম ৰমেশে কয়।
কংগ্ৰেছৰ সাধাৰণ সম্পাদক (সংগঠন) কে চি বেণুগোপালে কয়, “দেশৰ জাতীয় সংগীত জনসাধাৰণৰ আৱেগৰ বিষয় আৰু জাতীয় গীত বন্দে মাতৰম কংগ্ৰেছৰ বাবে আৱেগিক বিষয়। ইয়াৰ সৈতে বিজেপিয়ে ৰাজনীতি খেলিছে।” কিন্তু বন্দে মাতৰম বিতৰ্কক লৈ বিজেপিয়ে পুনৰবাৰ কংগ্ৰেছক লক্ষ্য কৰি লৈছে। বুধবাৰে দলটোৰ সৰ্বভাৰতীয় মুখপাত্ৰ সুধাংশু ত্ৰিবেদীয়ে কয়, “কংগ্ৰেছে দাবী কৰে যে স্বাধীনতা সংগ্ৰামত একমাত্ৰ তেওঁলোকৰ ভূমিকা আছে। কিন্তু এই সিদ্ধান্তই (বন্দে মাতৰমৰ প্ৰথম দুটা স্তৱক গোৱা) তেওঁলোকৰ দাবীক সম্পূৰ্ণৰূপে নস্যাৎ কৰিছে।” একে সময়তে তেওঁ লগতে কয় যে কংগ্ৰেছে ভাবে যে তেওঁলোক দেশৰ সংবিধান আৰু সংসদৰ ওপৰত।
স্বাধীনতা দিৱসৰ দিনাৰ পৰা আৰম্ভ হৈছিল বন্দে মাতৰম বিতৰ্ক। দিল্লীৰ কংগ্ৰেছৰ মুখ্য কাৰ্যালয় ইন্দিৰা ভৱনত বন্দে মাতৰম জাতীয় গীত বজাই থকাৰ সময়তে দলীয় কৰ্মীসকলৰ সৈতে কথা পাতি আছিল ছোনিয়া গান্ধীয়ে। ছ’চিয়েল মিডিয়াত প্ৰচাৰিত এটা ভিডিঅ’ত কংগ্ৰেছৰ নেতা-কৰ্মীয়ে বন্দে মাতৰম গীত গোৱা দেখা গৈছে। কংগ্ৰেছৰ সভাপতি মল্লিকাৰ্জুন খাৰ্গে আৰু লোকসভাৰ বিৰোধী দলপতি ৰাহুল গান্ধীও উপস্থিত আছিল। সেই সময়ত ছোনিয়াই কিছু নিৰ্দেশনা দিয়া দেখা যায়। শনিবাৰে বিজেপিয়ে দাবী কৰিছিল যে বন্দে মাতৰমৰ সম্পূৰ্ণ সংস্কৰণ গোৱাত ছোনিয়াই অস্বস্তি অনুভৱ কৰিছে। দেশৰ সাংস্কৃতিক চেতনা, পৰম্পৰা আৰু জাতীয়তাবোধৰ প্ৰতি গান্ধী পৰিয়াল কিয় অস্বস্তিত পৰিল, সেই লৈ প্ৰশ্ন উত্থাপন হৈছে।
দেওবাৰে বিজেপিয়ে এই বিষয়ত কংগ্ৰেছক আৰু অধিক আক্ৰমণ কৰাৰ কৌশল গ্ৰহণ কৰে। ইতিমধ্যে পশ্চিমবংগৰ নৈহাটী বিজেপিৰ বিধায়ক তথা বন্দে মাতৰমৰ সৃষ্টিকৰ্তা বংকিম চন্দ্ৰ চেটাৰ্জীৰ পৰিয়ালৰ সদস্য সুমিত্ৰা চেটাৰ্জীয়ে ছোনিয়ালৈ চিঠি লিখিছে। বন্দে মাতৰমৰ সম্পূৰ্ণ সংস্কৰণ গোৱা নাই বুলি অভিযোগ কৰি সুমিত্ৰাই চিঠিখনত লিখিছে, “যেতিয়া কংগ্ৰেছ কৰ্মীসকলে যুগদৰ্শী বংকিম চন্দ্ৰ চেটাৰ্জীৰ অমৰ সৃষ্টি বন্দে মাতৰমৰ সম্পূৰ্ণ সংস্কৰণটো পৰিবেশন কৰি আছিল, তেতিয়া আপোনাৰ (ছোনিয়া) শাৰীৰিক ভাষাত দৃশ্যমান অস্বস্তি, বিৰক্তি আৰু ইয়াক বন্ধ কৰাৰ বাৰে বাৰে কৰা প্ৰচেষ্টাই মোক গভীৰভাৱে মৰ্মাহত কৰি তুলিছে।” পত্ৰখনত সুমিত্ৰাই ছোনিয়াক উদ্দেশ্য কৰি নিঃচৰ্তভাৱে ক্ষমা খুজিবলৈও অনুৰোধ জনাইছে। আনহাতে, স্বাধীনতা দিৱস উদযাপনৰ সময়ত কংগ্ৰেছৰ মুখ্য কাৰ্যালয়ত সঠিকভাৱে কি হৈছিল তাৰ তদন্ত আৰম্ভ কৰিছে দিল্লী আৰক্ষীয়ে। দেওবাৰে দিল্লীৰ আই পি ইষ্টেট থানাত ছোনিয়া আৰু ৰাহুলৰ বিৰুদ্ধে এজাহাৰ দাখিল কৰা হয়।
অৱশ্যে শনিবাৰে বিজেপিয়ে উত্থাপন কৰা অভিযোগ কংগ্ৰেছে অস্বীকাৰ কৰে। তেওঁলোকে দাবী কৰে যে ইন্দিৰা ভৱনৰ অনুষ্ঠানত বন্দে মাতৰম সম্পূৰ্ণৰূপে গোৱা হৈছিল। কংগ্ৰেছৰ সাধাৰণ সম্পাদক জয়ৰাম ৰমেশে দাবী কৰে যে অসুস্থ খাৰ্গে দীৰ্ঘসময় ধৰি থিয় হৈ আছিল। ছোনিয়াই তেওঁৰ বাবে চকী এখন আনিবলৈ বিচাৰি আছিল।
