আমেৰিকাৰ ৰাষ্ট্ৰপতি ড’নাল্ড ট্ৰাম্পে (Donald Trump) ইৰাণক ‘শিকাবলৈ’ অপাৰেচন ‘এপিক ফিউৰি’ আৰম্ভ কৰিছিল। কিন্তু সেই অভিযান এতিয়া এক ‘অৰ্থনৈতিক ক্ৰোধ’ত পৰিণত হৈছে। আৰু গুলী আৰু বোমা নাই, এইবাৰ ট্ৰাম্পে ইৰাণক আঘাত (Attack on Iran) কৰিবলৈ এক প্ৰকাৰৰ ‘অৰ্থনৈতিক যুদ্ধ’ (Economic war) আৰম্ভ কৰিছে৷ বুধবাৰে আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ ৰাষ্ট্ৰপতিয়ে আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ আৰু ইৰাণৰ মাজত যুদ্ধবিৰতি বৃদ্ধি কৰে।
ট্ৰাম্পৰ ঘনিষ্ঠ সূত্ৰই দাবী কৰিছে যে ইৰাণৰ ওপৰত নতুন কঠোৰ নিষেধাজ্ঞা আৰোপ কৰাৰ পৰিকল্পনা কৰা হৈছে, যাৰ লক্ষ্য হৈছে দেশৰ অৰ্থনীতি দুৰ্বল কৰা। এই সকলোবোৰৰ মাজতে আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ কোষাগাৰ সচিব স্কট বেছাণ্টে মুখ মেলিছে। দৰাচলতে, তেওঁ ট্ৰাম্পৰ ষড়যন্ত্ৰ উদঙাই দিছে। তেওঁ কয় যে যুদ্ধবিৰতি সম্প্ৰসাৰণৰ কাৰণ হৈছে ইৰাণৰ বন্দৰসমূহত নৌ অৱৰোধ অব্যাহত ৰাখি খাৰ্গ দ্বীপত তেল উৎপাদন বন্ধ কৰা।
আমেৰিকাৰ ৰাষ্ট্ৰপতিয়ে এতিয়া ইৰাণক চাউলেৰে আঘাত কৰিব বিচাৰে। দেশখনৰ উপাৰ্জনৰ মূল উৎস হৈছে তেল। তেওঁ তাত আক্ৰমণ কৰিব বিচাৰে, যাতে ক্ষতি স্থায়ী হয়। কিছুমান বিশেষজ্ঞৰ মতে যোৱা এমাহ ধৰি বোমা বিস্ফোৰণৰ পিছতো ইৰাণক প্ৰতিশোধ দিয়াৰ পৰা বাধা দিব পৰা নগ’ল। ইয়াৰ বিপৰীতে তেহৰাণে সমগ্ৰ মধ্যপ্ৰাচ্যক অশান্ত কৰি তুলিছিল। ইৰাণ হৈছে আঘাতপ্ৰাপ্ত বাঘৰ দৰে। ট্ৰাম্পে এতিয়া ভালদৰে জানে যে ইৰাণক কেৱল গোলাবাৰুদেৰে শাস্তি দিব নোৱাৰি।
যদি তেহৰাণক ‘সঠিক শিক্ষা’ দিব বিচাৰে, তেন্তে ইয়াৰ জীৱন আঘাত কৰিব লাগিব। সেয়া হৈছে তেল। কাৰণ ইৰাণৰ অৰ্থনীতি সম্পূৰ্ণৰূপে তেলৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীল। গতিকে যদি ইয়াত আক্ৰমণ কৰে, তেন্তে তেহৰাণৰ কঁকাল ভাঙি যাব, যিটো এই মুহূৰ্তত মেৰামতি কৰাটো কঠিন হ’ব। কিছুমান বিশ্লেষকৰ মতে ট্ৰাম্পৰ ষড়যন্ত্ৰ খামেনেইৰ দেশখনে ধৰা পেলাব পাৰে। সেইবাবেই তেওঁলোকে বাৰে বাৰে মধ্যস্থতাকাৰী পাকিস্তানক অনুৰোধ কৰি আহিছে, যাতে দ্বিতীয় পৰ্যায়ৰ শান্তি আলোচনাৰ আগতে ৱাশ্বিংটনে অৱৰোধ উঠাই লয়।
আনহাতে, আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰও জানে যে ইৰাণৰ বৰ্তমানৰ নেতৃত্বত বিভেদ আছে। ট্ৰাম্পে মঙলবাৰে এই সন্দৰ্ভত এক বিস্ফোৰক মন্তব্য কৰিছিল। তেওঁ কয়, “ইৰাণৰ শাসন এতিয়া বিভাজিত হৈছে। ইৰাণৰ ইছলামিক ৰিভলিউচনাৰী গাৰ্ড কৰ্পছৰ যোদ্ধা আহমেদ ৱাহিদীয়ে কূটনৈতিক খেল খেলি আছে। তেওঁৰ মন্তব্যৰ পিছত চাঞ্চল্য বিয়পি পৰিছিল। তেনেহ’লে ইৰাণৰ সেনাৰ ভিতৰত কোনো ‘দেশদ্ৰোহী’ আছে নেকি? কোনে গোপনে আমেৰিকাক সহায় কৰি আছে? বিষয়টোক লৈ যথেষ্ট জল্পনা কল্পনা চলি আছে। অৱশ্যে, তেহৰাণে এতিয়ালৈকে এই সঁহাৰি দিয়া নাই। বিশ্বৰ প্ৰায় ২০ শতাংশ তেল হৰমুজৰ মাজেৰে পৰিবহন কৰা হয়। সেয়েহে, ইয়াক ‘তেল ধমনী’ বুলিও জনা যায়। কিন্তু আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ অৱৰোধৰ বাবে ইৰাণৰ তেল জাহাজৰ চলাচল ব্যাহত হৈছে। বন্দৰৰ প্ৰৱেশ আৰু প্ৰস্থান দুয়োটাতে বাধা আছে। যদি হৰমুজত আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ অৱৰোধ দীৰ্ঘদিন স্থায়ী হয়, ইয়াৰ পোনপটীয়া প্ৰভাৱ খাৰ্গ দ্বীপৰ ওপৰত পৰিব। বিশেষজ্ঞসকলৰ মতে, যদি ইৰাণৰ তেল ৰপ্তানি বন্ধ কৰা হয়, দ্বীপটোত অতি কম সময়ৰ ভিতৰতে তেল সংৰক্ষণৰ স্থান শেষ হ’ব। তেতিয়া ইৰাণে তেল উৎপাদন হ্ৰাস কৰিবলৈ বা সম্পূৰ্ণৰূপে বন্ধ কৰিবলৈ বাধ্য হ’ব পাৰে।
ফলস্বৰূপে, দেশখনৰ উপাৰ্জনৰ মূল উৎস এক ডাঙৰ আঘাত হ’ব। এই প্ৰসংগত বেছাণ্টে সতৰ্ক কৰি দিছিল যে যদি কোনো দেশে ইৰাণক তেল বাণিজ্যত গোপনে সহায় কৰে, তেন্তে তেওঁলোকৰ ওপৰত আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ নিষেধাজ্ঞা আৰোপ কৰা হ’ব। পৰিস্থিতি ইতিমধ্যে অধিক জটিল হৈ পৰিছে। আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰই দাবী কৰিছে যে অৱৰোধ আৰম্ভ হোৱাৰ পৰা যোৱা এসপ্তাহত কমেও ২৭ খন জাহাজ ঘূৰাই পঠিওৱা হৈছে। কেৱল সেয়াই নহয়, ৱাশ্বিংটনে শেহতীয়াকৈ ওমান উপসাগৰত দুখন ইৰাণৰ পতাকাবাহী কাৰ্গো জাহাজ জব্দ কৰিছে। মুঠতে আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰই এতিয়া সামৰিক সংঘাতৰ পৰিৱৰ্তে অৰ্থনৈতিক চাপ সৃষ্টি কৰি ইৰাণক ঘেৰাও কৰাৰ কৌশল সম্পূৰ্ণৰূপে ৰূপায়ণ কৰিছে। আন্তৰ্জাতিক বিশ্লেষকসকলে এনেদৰে ভাবে।
