কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰে পেট্ৰ’ল-ডিজেলৰ (Iran War) আবকাৰী শুল্ক প্ৰতি লিটাৰত ১০ টকাকৈ হ্ৰাস কৰাৰ সিদ্ধান্ত গ্ৰহণ কৰিছে। এই সিদ্ধান্তৰ পিছত পেট্ৰ’লৰ আবকাৰী শুল্ক ১৩ টকাৰ পৰা ৩ টকালৈ হ্ৰাস কৰা হৈছে আৰু ডিজেলৰ ক্ষেত্ৰত শূন্যলৈ নামি আহিছে।
এতিয়া প্ৰশ্ন উত্থাপন হয়, ইয়াৰ ফলত পেট্ৰ’ল-ডিজেলৰ দাম কমি আহিব পাৰে নেকি? কিন্তু বিভিন্ন সূত্ৰৰ মতে, আবকাৰী শুল্ক হ্ৰাস কৰাৰ সিদ্ধান্তই সাধাৰণ মানুহক প্ৰত্যক্ষভাৱে লাভৱান কৰাৰ সম্ভাৱনা নাই। এই সিদ্ধান্ত দেশৰ তেল বিপণন কোম্পানীসমূহৰ (OMC) লোকচান হ্ৰাস কৰাৰ বাবেহে গ্ৰহণ কৰা হৈছে। ফলত চৰকাৰেও ৰাজহ হেৰুৱাব।
ভাৰতীয় কোম্পানীয়ে বিশ্বৰ বিভিন্ন দেশৰ পৰা আমদানি কৰা খাৰুৱা তেলৰ ওপৰত চৰকাৰে আবকাৰী শুল্ক আৰোপ কৰে। যোৱা বছৰ মোদী চৰকাৰে সেই শুল্ক বৃদ্ধি কৰিছিল। যুদ্ধৰ পৰিস্থিতিত বিশ্ব বজাৰত প্ৰতি বেৰেলত তেলৰ দাম বহু পৰিমাণে বৃদ্ধি পাইছে।
কিন্তু ভাৰতীয় বজাৰত এতিয়ালৈকে নিয়মীয়া পেট্ৰ’ল-ডিজেলৰ মূল্য বৃদ্ধি হোৱা নাই। ফলত ভাৰতীয় কোম্পানীসমূহে বহু লোকচানৰ সন্মুখীন হৈছে। সূত্ৰ মতে, লোকচানৰ প্ৰভাৱৰ সৈতে মোকাবিলা কৰিবলৈ চৰকাৰে আবকাৰী শুল্ক হ্ৰাস কৰাৰ সিদ্ধান্ত লৈছে।
বহুতৰে মতে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বজাৰত তেলৰ মূল্য বৃদ্ধিৰ লগে লগে সামঞ্জস্য বজাই ৰাখিবলৈ কেন্দ্ৰই পেট্ৰ’ল আৰু ডিজেলৰ ওপৰত আবকাৰী শুল্ক হ্ৰাস কৰিছে। বিশ্বৰ বজাৰত তেলৰ মূল্য বৃদ্ধিৰ প্ৰভাৱ ভাৰততো পৰিব বুলি আশংকা কৰা হৈছিল। কিন্তু কেন্দ্ৰৰ এই সিদ্ধান্তৰ পিছত ভাৰতত পেট্ৰ’ল-ডিজেলৰ মূল্য বৃদ্ধিৰ সম্ভাৱনা সম্প্ৰতি কম বুলি বহুতে বিশ্বাস কৰে।
কিয় চৰকাৰে আবকাৰী শুল্ক হ্ৰাস কৰাৰ পথ ল’লে? কেন্দ্ৰীয় পেট্ৰ’লিয়াম মন্ত্ৰী হৰদীপ সিং পুৰীয়ে কয় যে পৰিৱৰ্তিত পৰিস্থিতিত চৰকাৰৰ বাবে দুটা বিকল্প মুকলি আছে। এটা, আন দেশৰ দৰে ভাৰততো পেট্ৰ’ল-ডিজেলৰ দাম বৃদ্ধি কৰা। আৰু দ্বিতীয়টো, আৰ্থিক লোকচান গ্ৰহণ কৰি মূল্যবৃদ্ধিৰ পৰা দেশবাসীক ৰক্ষা কৰা। পুৰীয়ে কয় যে মোদী চৰকাৰে দ্বিতীয় বিকল্পটো বাছি লৈছে।
২৮ ফেব্ৰুৱাৰীত ইৰাণৰ ওপৰত আমেৰিকা-ইজৰাইলৰ আক্ৰমণ আৰু তেহৰানে প্ৰতিশোধ লোৱাৰ পূৰ্বে ভাৰতৰ খাৰুৱা তেল আমদানিৰ আধাতকৈ অধিক পশ্চিম এছিয়াৰ চৌদি আৰব আৰু ইউ এ ইৰ দৰে দেশৰ পৰা আহিছিল। কিন্তু আমেৰিকা আৰু ইজৰাইলৰ আক্ৰমণৰ পিছত ইৰাণে কাৰ্যকৰীভাৱে হৰমুজ প্ৰণালী বন্ধ কৰি দিয়ে।
লগতে সকীয়াই দিয়া হৈছে যে কোনো মালবাহী জাহাজ এই প্ৰণালীৰ মাজেৰে পাৰ হ’বলৈ দিয়া নহ’ব। তেহৰানে লগতে সকীয়াই দিয়ে যে যদি কোনোবাই আগবাঢ়ি যাবলৈ চেষ্টা কৰে তেন্তে ইয়াৰ পৰিণতি ‘বিপৰ্যয়জনক’ হ’ব। কিছুমান জাহাজত আক্ৰমণো কৰা হয়। অৱশ্যে এতিয়া পৰিস্থিতি কিছু সলনি হৈছে।
ইৰাণে কিছুমান দেশৰ জাহাজক পাৰ হ’বলৈ ‘অনুমতি’ দিছে। ভাৰতৰ কিছুমান জাহাজো সেই তালিকাত আছে।
অৱশ্যে উৎকণ্ঠা নোহোৱা হৈ যোৱা নাই। ইয়াৰ মাজতে মোদী চৰকাৰে বাৰে বাৰে আশ্বাস দি আহিছে যে দেশত পৰ্যাপ্ত পৰিমাণৰ তেল আৰু গেছৰ মজুত আছে।
ভাৰতত কিমান দিনৰ তেল আৰু গেছৰ মজুত আছে তাৰ পৰিসংখ্যাও দিছে কেন্দ্ৰই। পেট্ৰ’লিয়াম মন্ত্ৰালয়ে জনাইছে যে দেশৰ খাৰুৱা তেলৰ ভাণ্ডাৰে ৬০ দিনৰ বাবে চাহিদা পূৰণ কৰিব পাৰিব। এই সময়ছোৱাত বিশ্বত বৃহৎ সংকট আহিলেও তেলৰ যোগানত ব্যাঘাত নপৰে বুলি আশ্বাস দিয়া হৈছে।
আমেৰিকা আৰু ৰাছিয়াৰ দৰে দেশৰ গেছ কঢ়িওৱা জাহাজ অতি সোনকালে ভাৰতৰ বন্দৰত প্ৰৱেশ কৰিব বুলিও জনোৱা হৈছে। ইতিমধ্যে ৮ লাখ মেট্ৰিক টন গেছ আমদানি নিশ্চিত কৰা হৈছে। তেনে ক্ষেত্ৰত এমাহৰ পাছত গেছৰ সংকটো নাথাকিব।
