মাওবাদী (Maoists)য়ে ‘কমাণ্ড আইইডি’ (Command IED) ব্যৱহাৰ কৰি ছত্তীশগড়ৰ দণ্ডেৱাড়াত (Dandewada in Chhattisgarh) ১০জন আৰক্ষীক হত্যা কৰিছিল নেকি? আক্ৰমণৰ প্ৰকৃতি দেখি আৰক্ষীয়ে অন্তত সেইটোৱেই দাবী কৰিছে। যোৱা বুধবাৰে মাওবাদীয়ে আৰক্ষীৰ কনভয়ত আক্ৰমণ চলাইছিল। জিলা ৰিজাৰ্ভ গাৰ্ডৰ ১০ জন জোৱান নিহত হয়। বিস্ফোৰণত ৫০ কিলোগ্ৰাম ওজনৰ ইম্প্ৰভাইজড এক্সপ্লোছিভ ডিভাইচ (আইইডি) ব্যৱহাৰ কৰা হয়।
আৰক্ষীৰ এক সূত্ৰৰ পৰা জানিব পৰা মতে, দুমাহমান পূৰ্বে পথৰ তলত পুতি থোৱা হৈছিল আইইডি। ফলত প্ৰশ্ন উত্থাপন হয়, ইমান দিনৰ পাছতো আৰক্ষীয়ে বিস্ফোৰকটোৰ স্থান কিয় বিচাৰি নাপালে? আৰু এইটোৱেই মাওবাদীৰ আক্ৰমণৰ প্ৰিয় পথ। যাক কোৱা হয় ‘Command IED’ বা ‘Wired IED’। নিৰাপত্তা বাহিনীক আক্ৰমণৰ এইটোৱেই মাওবাদীৰ পুৰণি কৌশল।
চিআৰপিএফৰ প্ৰাক্তন ডি জি কুলদীপ সিঙে সংবাদ মাধ্যমৰ আগত কয়, “যুগ যুগ ধৰি মাওবাদীয়ে এনেধৰণৰ আক্ৰমণ চলাই আহিছে। তেওঁলোকৰ আক্ৰমণৰ আটাইতকৈ সহজ উপায় হʼল আইইডি পুতি থোৱা। কেৱল সেয়াই নহয়, মাওবাদীয়ে এই কামত স্থানীয় লোকৰো সহায় লাভ কৰিছিল। পথ নিৰ্মাণ বা পথ ৰক্ষণাবেক্ষণৰ সময়ত ৪-৫ ফুটৰ গাঁত বনাই তাত বিস্ফোৰক বস্তু ৰাখি ভালদৰে পুতি থোৱা হয়। তাৰ ওপৰত এটা ৰাস্তা নিৰ্মাণ কৰা হয়। ফলত বিস্ফোৰকসমূহ খনি ধৰা পেলোৱা সঁজুলিৰ দ্বাৰা ধৰা পেলাব পৰা নাই।” বুধবাৰে দন্তেৱাড়াত সংঘটিত হোৱা আক্ৰমণত মাওবাদীয়েও একেধৰণৰ কৌশল গ্ৰহণ কৰিছিল।
‘কমাণ্ড আইইডি’ বা ‘তাঁৰযুক্ত আইইডি’ হৈছে বিস্ফোৰকসমূহক দূৰৰ পৰা ‘ডিটোনেট’কৰা। ২০০-৩০০ মিটাৰ দূৰত্বৰ পৰা কেবলৰ জৰিয়তে সংঘটিত হয় এই বিস্ফোৰণ। বস্তাৰ ৰেঞ্জৰ আৰক্ষী মহাপৰিদৰ্শক সুন্দৰৰাজ পিয়ে কয়, ‘বিস্ফোৰক সামগ্ৰীৰ লগত সংলগ্ন তাঁৰডাল পথৰ পৰা বহু দূৰলৈ মাটিৰ তললৈ টানি নিয়া হয়। সেই মাটিত বন, ঘাঁহ আদি গজা বাবে তাঁৰডাল চিনাক্ত কৰিব পৰা নাযায়। ফলত মাওবাদীসকলৰ বাবে কামটো সহজ হৈ পৰে।
সম্প্ৰতি জম্মু-কাশ্মীৰৰ উগ্ৰপন্থীয়েও মাওবাদীৰ এই কৌশল গ্ৰহণ কৰিছে। ‘কমাণ্ড আইইডি’ ব্যৱহাৰ কৰি সেনাবাহিনীক আক্ৰমণ কৰিছে।অৱশ্যে মাওবাদী আৰু উগ্ৰপন্থীৰ আক্ৰমণৰ মাজত পাৰ্থক্য আছে বুলি কয় চিআৰপিএফৰ প্ৰাক্তন ডি জি কুলদীপে। তেওঁৰ ভাষাত, “মাওবাদী উগ্ৰপন্থীৰ পৰা পৃথক। লগৰীয়াক প্ৰশিক্ষণ দিয়ে। কেৱল সেয়াই নহয়, যাতে তেওঁলোকে নিৰাপত্তাৰক্ষীৰ সৈতে প্ৰত্যক্ষ সংঘাতত নামিব নালাগে, যাতে তেওঁলোকে কোনো সংগী হেৰুৱাব নালাগে, এই ধৰণৰ আক্ৰমণ চলায়।”
