নিৰ্বাচন আয়োগে ভোটাৰ তালিকাৰ বিশেষ নিবিড় সংশোধনৰ (SIR) সময়ত ভুল ধৰা পেলাবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা ছফ্টৱেৰৰ বিষয়ে প্ৰকাশ কৰিবলৈ অস্বীকাৰ কৰিছে। দ্য হিন্দুস্তান টাইমছত প্ৰকাশিত এক প্ৰতিবেদন অনুসৰি, আয়োগে এই তথ্য “বাণিজ্যিক গোপনীয়তা আৰু মেধাস্বত্ব বিষয়ক” বুলি কয়। আয়োগে দাবী কৰে যে আৰটিআই আইনৰ ধাৰা ৮(১)(ডি)ৰ অধীনত বাণিজ্যিক গোপনীয়তা, ট্ৰেড ছিক্ৰেট বা মেধাস্বত্বৰ সৈতে জড়িত কিছুমান তথ্য প্ৰকাশৰ পৰা অব্যাহতি দিয়া হৈছে। কিন্তু ইয়াত কোৱা হৈছে যে এছআইআৰৰ কামৰ বাবে কোনো নতুন ছফ্টৱেৰ প্ৰস্তুত কৰা হোৱা নাছিল।
তেলেংগানাৰ কৰিমনগৰৰ সমাজকৰ্মী এম এ মুজিব আয়ুবে আৰটিআইৰ আবেদন দাখিল কৰিছিল। তেওঁ জানিব বিচাৰিছিল যে নিৰ্বাচনী তালিকাৰ ভুল আৰু অমিল ধৰা পেলাবলৈ কি ছফ্টৱেৰ, এপ্লিকেচন বা এআই প্লেটফৰ্মৰ কোনটো সংস্কৰণ ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল? সেই ব্যৱস্থাই স্বয়ংক্ৰিয়ভাৱে সত্যাপন, সংশোধন, নাম আঁতৰোৱাৰ ভুল ধৰা পেলাইছিল নেকি? কৃত্ৰিম বুদ্ধিমত্তাৰ সহায় লোৱা হৈছিল নেকি? ছফ্টৱেৰে স্বয়ংক্ৰিয়ভাৱে নাম আঁতৰাই পেলালে নেকি? কোনে পৰ্যালোচনা কৰিলে? আয়োগে ১৬ অক্টোবৰত আয়ুবৰ প্ৰশ্নৰ উত্তৰ দিয়ে।
এছআইআৰক লৈ হোৱা বিতৰ্কৰ মাজতে তেওঁলোকে কয় যে সেই কামৰ বাবে কোনো পৃথক ছফ্টৱেৰ প্ৰস্তুত কৰা হোৱা নাছিল। ইআৰঅ’ৱে (Electoral Registration Officer) তালিকাৰ পৰা ভোটাৰৰ নাম যোগ বা আঁতৰোৱাৰ সিদ্ধান্ত লয়। সেই সিদ্ধান্ত তেওঁলোকে নথি-পত্ৰ আৰু তথ্যৰ ভিত্তিত লৈছিল। আয়োগৰ মতে, “এটা অঞ্চলৰ ভোটাৰ তালিকা প্ৰস্তুত আৰু সংশোধনৰ দায়িত্ব সংশ্লিষ্ট সমষ্টিৰ ইআৰঅ’ৰ।”
আয়ুবৰ প্ৰথম প্ৰশ্নৰ উত্তৰত আয়োগে আৰটিআই আইনৰ ধাৰা ৮(১)(ডি)ৰ কথা উল্লেখ কৰে। সেই আইন অনুসৰি, তৃতীয় পক্ষক প্ৰতিযোগিতামূলক অসুবিধাত পেলাব পৰা কোনো বাণিজ্যিক গোপনীয়তা বা মেধাস্বত্ব বিষয়ৰ তথ্য প্ৰকাশ কৰিব নোৱাৰে।
আয়োগে কয় যে আবেদনকাৰীয়ে স্বয়ংক্ৰিয় ভুল ধৰা পেলোৱা, এআই বা মেচিন লাৰ্নিঙৰ ব্যৱহাৰ আৰু ভুল চিনাক্তকৰণ ৰোধৰ বাবে সুৰক্ষা ব্যৱস্থাৰ প্ৰশ্নসমূহ স্পষ্টীকৰণ বিচৰাৰ সমান। আয়োগৰ মতে, আৰটিআই আইনৰ ধাৰা ২(এফ)ৰ অধীনত এনে স্পষ্টীকৰণ বিচৰাটো ‘তথ্য’ হিচাপে গণ্য কৰা নহয়।
আবেদনকাৰীয়ে প্ৰশ্ন কৰে, ভোটাৰৰ তথ্য, তালিকাৰ ত্ৰুটি কোনে পৰ্যালোচনা কৰিলে? এই প্ৰশ্নৰ উত্তৰত আয়োগে কয় যে আৰটিআই আইনৰ ধাৰা ৮(১)(জি) অনুসৰি এনে কোনো তথ্য প্ৰকাশ কৰাটো নিষিদ্ধ হ’ব পাৰে, যদিহে ইয়াৰ ফলত কোনো ব্যক্তিৰ জীৱন বা শাৰীৰিক সুৰক্ষা বিপন্ন হোৱাৰ সম্ভাৱনা থাকে। জনপ্ৰতিনিধিত্ব আইন, ১৯৫০ৰ ১৩বি(১) আৰু ১৩বি(২) ধাৰা অনুসৰি অঞ্চলটোৰ ভোটাৰ তালিকা প্ৰস্তুত আৰু সংশোধনৰ দায়িত্ব সংশ্লিষ্ট সমষ্টিৰ ইআৰঅ’ৰ।
