সীমান্তৰ পৰিস্থিতিৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰিব ভাৰত-চীনৰ দ্বিপাক্ষিক সম্পৰ্ক। নতুন দিল্লীয়ে মঙলবাৰে এই কথা স্পষ্ট কৰি দিয়ে। একে সময়তে বেইজিঙক আকৌ এবাৰ বুজাই (Informed Beijing) দিলে যে অৰুণাচল প্ৰদেশ (Arunachal Pradesh) ভাৰতৰ এক অবিচ্ছেদ্য অংগ (Integral part of India) আৰু এই সত্যক একোৱেই সলনি কৰিব নোৱাৰে।
বিগত সময়ত চীনে অৰুণাচল প্ৰদেশৰ বিভিন্ন ঠাইৰ নাম নিজৰ নামেৰে ৰাখিছে। ভাৰতেও ইয়াৰ বিৰুদ্ধে প্ৰতিবাদ সাব্যস্ত কৰিছে। ইয়াত বুজাই দিয়া হৈছে যে নামকৰণৰ কোনো তাৎপৰ্য নাই। ইয়াৰ মাজতে যোৱা শুকুৰবাৰে দিল্লীয়ে অৰুণাচলৰ ২৭টা অঞ্চলক (27 Area of Arunachal) আনুষ্ঠানিকভাৱে মানচিত্ৰত ভাৰতীয় নামেৰে চিহ্নিত (Identified as Indian) কৰে। বেইজিঙে ইয়াৰ বিৰুদ্ধে আপত্তি কৰে। সোমবাৰে এক বিবৃতিত চীনৰ বৈদেশিক মন্ত্ৰালয়ে ভাৰতীয় নামকৰণ ‘অবৈধ’ বুলি দাবী কৰে। এইবাৰ ভাৰতেও তাৰ প্ৰতিশোধ ল’লে।
দিল্লীত এক সংবাদমেলত শুকুৰবাৰে বৈদেশিক মন্ত্ৰালয়ৰ মুখপাত্ৰ ৰন্ধীৰ জয়ছোৱালে স্পষ্ট কৰি দিয়ে, “অৰুণাচল ভাৰতৰ এক অবিচ্ছেদ্য অংগ আৰু এই বাস্তৱিক পৰিস্থিতি সলনি কৰিব নোৱাৰি।” একে সময়তে ভাৰতে চীনক বুজাই দিছে যে প্ৰকৃত নিয়ন্ত্ৰণৰেখাত শান্তি বজাই ৰখাটো অতি প্ৰয়োজনীয়।
দৰাচলতে দিল্লীয়ে ভাৰতীয় বুলি চিনাক্ত কৰা অৰুণাচলৰ ২৭টা অঞ্চলৰ ভিতৰত আছে প্ৰকৃত নিয়ন্ত্ৰণৰেখাৰ কাষত অৱস্থিত ‘লং জু’। এই পৰিস্থিতিত প্ৰকৃত নিয়ন্ত্ৰণৰেখাত শান্তি বজাই ৰখাৰ বাৰ্তাক তাৎপৰ্যপূৰ্ণ বুলি বিবেচিত হৈছে। বৈদেশিক পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰালয়ৰ মুখপাত্ৰগৰাকীৰ মতে, ভাৰত-চীন সীমান্তৰ পৰিস্থিতিৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰিব দুয়োখন দেশৰ ‘বৃহত্তৰ দ্বিপাক্ষিক সম্পৰ্ক’।
সীমান্ত অঞ্চলৰ সৈতে জড়িত বিষয়ত চীনৰ সৈতে কথা পাতিবলৈ ভাৰত সদায় সাজু বুলিও ৰণধীৰ জয়ছোৱালে স্পষ্ট কৰি দিয়ে। তেওঁ কয়, “আমি সদায় আলোচনাৰ ওপৰত জোৰ দি আহিছোঁ।”
উল্লেখ্য যে ২০২০ চনত লাডাখৰ গালৱান উপত্যকাত চীনা সেনাই ভাৰতীয় বাহিনীক আক্ৰমণ কৰিছিল। সেই ঘটনাৰ পিছৰে পৰা চাৰি বছৰতকৈও অধিক সময় ধৰি দুয়োখন দেশৰ কূটনৈতিক সম্পৰ্ক স্থবিৰ হৈ আছে। অৱশেষত ২০২৪ চনত ৰাছিয়াৰ কাজানত প্ৰধানমন্ত্ৰী নৰেন্দ্ৰ মোদীৰ সৈতে চীনৰ ৰাষ্ট্ৰপতি ছি জিনপিঙৰ সাক্ষাৎ হয়। তেতিয়াৰে পৰাই দ্বিপাক্ষিক সম্পৰ্ক লাহে লাহে পুনৰ উন্নত হ’বলৈ আৰম্ভ কৰিছে। প্ৰায় ছবছৰৰ বিৰতিৰ অন্তত শেহতীয়াকৈ ছিকিমৰ নাথু লা, হিমাচল প্ৰদেশৰ চিপকি লা, উত্তৰাখণ্ডৰ লিপুলেখৰ মাজেৰে ভাৰত-চীনৰ বাণিজ্যিক পথ মুকলি হৈছে। ইয়াৰ মাজতে বেইজিঙে পুনৰ আপত্তি উত্থাপন কৰিছে অৰুণাচল প্ৰদেশ সন্দৰ্ভত। অৱশ্যে দিল্লীয়েও স্পষ্ট কৰি দিছে যে সেই আপত্তিক গুৰুত্ব দি লাভ নাই।
