আৰু দুমাহ। ভাৰতৰ তৃতীয়খন পাৰমাণৱিক ছাবমেৰিন (3rd nuclear submarine) ‘আৰিহান’ (Arihant) পানীত ওপঙি থাকিব। এইটো বিশ্বাস কৰা হয় যে এই শক্তিশালী ছাবমেৰিনখন ভাৰত মহাসাগৰত চীনৰ শেহতীয়া নিৰীক্ষণৰ এক ডাঙৰ উত্তৰ হ’বলৈ গৈ আছে। এতিয়ালৈকে, ভাৰতৰ অস্ত্ৰাগাৰত দুখন পাৰমাণৱিক ছাবমেৰিন আছে। সেয়া হ’ল ‘অৰিহন্ত’ আৰু ‘আৰিঘাট’। মন কৰিবলগীয়া যে পাৰমাণৱিক চাবমেৰিনৰ প্ৰায় দুই শ্ৰেণী আছে। তাৰে এটা হ’ল ‘শ্বিপ ছাবমাৰ্চিবল বেলিষ্টিক নিউক্লিয়াৰ’ (SSBN)।
এফালে তেওঁলোক পাৰমাণৱিক শক্তিৰ দ্বাৰা চালিত, লগতে পাৰমাণৱিক আক্ৰমণ কৰিবলৈ সক্ষম। এল এণ্ড টিৰ দ্বাৰা আৰিদামান বিকশিত কৰা হৈছে। এইটো বিশাখাপট্টনমৰ শ্বিপয়াৰ্ডত নিৰ্মাণ কৰা হৈছে। ছাবমেৰিনখনে ৭৫০ কিলোমিটাৰ দূৰত্বৰ কে-১৫ বেলিষ্টিক ক্ষেপণাস্ত্ৰ আৰু ৩,০০০ কিলোমিটাৰতকৈ অধিক দূৰত্বৰ কে-৪ বেলিষ্টিক ক্ষেপণাস্ত্ৰ কঢ়িয়াই নিব। আধুনিক কৌশলে কয় যে যদি কোনো পাৰমাণৱিক শক্তি ৰাষ্ট্ৰই আন এটা পাৰমাণৱিক শক্তিৰে সজ্জিত ৰাষ্ট্ৰৰ ওপৰত পাৰমাণৱিক আক্ৰমণ আৰম্ভ কৰে, তেন্তে আক্ৰমণ এনেদৰে কৰা হ’ব যে শত্ৰুৰ ভূখণ্ডত থকা সকলো পাৰমাণৱিক আন্তঃগাঁথনি ধ্বংস কৰিব পাৰি। সেইবাবেই পাৰমাণৱিক আক্ৰমণ চলাবলৈ এক বিকল্প আন্তঃগাঁথনি থকাটো গুৰুত্বপূৰ্ণ।
তেওঁ কয় যে যদিও শত্ৰু ভূমিত পাৰমাণৱিক আন্তঃগাঁথনিত আক্ৰমণ কৰিবলৈ সক্ষম, সাগৰৰ গভীৰতাত লুকাই থকা পাৰমাণৱিক অস্ত্ৰৰ ক্ষতি কৰাটো সম্ভৱ নহয়। কাৰণ পাৰমাণৱিক ছাবমেৰিন ক’ত আৰু কেতিয়া পাৰমাণৱিক অস্ত্ৰৰে লুকাই আছে সেয়া প্ৰতিপক্ষই বুজি নাপায় । সেইবাবেই এনে ছাবমেৰিন যিমানেই হাতত থাকিব, ভাৰতে চীনৰ দৰে শক্তিশালী শত্ৰুৰ হৃদয় সিমানেই কঁপাই তুলিব। ১৯৭১ চনৰ ভাৰত-পাক যুদ্ধৰ পিছতহে ভাৰতে জলপথত পাৰমাণৱিক ক্ষমতাৰ প্ৰয়োজনীয়তা উপলব্ধি কৰিছিল। তেতিয়াই প্ৰক্ৰিয়াটো আৰম্ভ হয়।
অৱশেষত, ২০১৬ চনৰ শেষৰ ফালে, ‘আৰিহন্ত’ক প্ৰথমবাৰৰ বাবে সেনাৰ হাতত গতাই দিয়া হৈছিল। এইবাৰ তৃতীয়খন পাৰমাণৱিক ছাবমেৰিনেও কাম আৰম্ভ কৰিবলৈ গৈ আছে। এনে লাগিছে যেন ইয়াৰ শেষ নহয়। চাৰি নম্বৰ ছাবমেৰিনো এই বছৰ সাগৰত প্ৰৱেশ কৰিবলৈ গৈ আছে।
