গ্ৰীষ্মকাল (In Summer) ওচৰ চাপি অহাৰ লগে লগে পাকিস্তান (Pakistan)ৰ জল সংকট তীব্ৰতৰ (Water crisis is getting severe) হ’ব পাৰে বুলি আশংকা কৰা হৈছে। কাৰণ ভাৰতে ৰবি নদীৰ অতিৰিক্ত পানী পাকিস্তানলৈ বৈ যোৱাটো বন্ধ কৰাৰ পৰিকল্পনা কৰিছে। সিন্ধু জলচুক্তি স্থগিত ৰখাৰ সিদ্ধান্তৰ পিছত পঞ্জাব-জম্মু-কাশ্মীৰ সীমান্তত শ্বাহপুৰ কান্দি বান্ধ প্ৰকল্পৰ কাম দ্ৰুতগতিত আগবাঢ়িছে বুলি জম্মু-কাশ্মীৰৰ মন্ত্ৰী জাভেদ আহমেদ ৰাণাই কয়।
মন্ত্ৰীগৰাকীয়ে কয় যে যদি বান্ধটো কাৰ্যক্ষম হয় তেন্তে ৰবি নদীৰ অতিৰিক্ত পানী পাকিস্তানলৈ বৈ যোৱাটো বন্ধ কৰা সম্ভৱ হ’ব। তেওঁ উল্লেখ কৰে যে এয়া পূবৰ নদীসমূহৰ পানী ব্যৱহাৰৰ এক বহু প্ৰত্যাশিত পৰিৱৰ্তন। তেওঁ দাবী কৰে যে ৩১ মাৰ্চৰ ভিতৰত কাম সম্পূৰ্ণ হোৱাৰ সম্ভাৱনা আছে আৰু খৰাং প্ৰৱণ কাথুৱা আৰু চাম্বা জিলালৈ পানী ঘূৰাই দিয়া হ’ব।
বৰ্তমান ৰবি নদীৰ অতিৰিক্ত পানী মাধোপুৰ হৈ পাকিস্তানত প্ৰৱেশ কৰে। শ্বাহপুৰ কান্দি বান্ধেৰে (Shahapur Kandi Bandh) সেই পানী পুনৰ পঞ্জাব আৰু জম্মু-কাশ্মীৰলৈ ঘূৰাই দিয়া হ’ব। ১৯৭৯ চনত এই প্ৰকল্পৰ প্ৰথম ধাৰণা কৰা হৈছিল। ১৯৮২ চনত তদানীন্তন প্ৰধানমন্ত্ৰী ইন্দিৰা গান্ধীয়ে আধাৰশিলা স্থাপন কৰিছিল। কিন্তু পঞ্জাব আৰু জম্মু-কাশ্মীৰ চৰকাৰৰ মাজত হোৱা আভ্যন্তৰীণ বিবাদৰ বাবে নিৰ্মাণৰ কাম দীৰ্ঘদিন ধৰি স্থবিৰ হৈ পৰিছিল। ২০০৮ চনত ইয়াক ৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰকল্প হিচাপে ঘোষণা কৰা হৈছিল।
প্ৰায় ৩,৩৯৪.৪৯ কোটি টকা ব্যয়সাপেক্ষে এই প্ৰকল্পৰ বাবে প্ৰায় ৮০ শতাংশ (২৬৯৪.০২ কোটি টকা) পঞ্জাবে দিছে আৰু বাকী ২০ শতাংশ (৭০০.৪৫ কোটি টকা) কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰৰ পৰা আহে । ৫৫.৫ মিটাৰ উচ্চতাৰ বান্ধটোৰ ৭.৭ কিলোমিটাৰ দৈৰ্ঘ্যৰ জলবিদ্যুৎ চেনেল। আনুষ্ঠানিকভাৱে ই পঞ্জাবৰ প্ৰায় ৫ হাজাৰ হেক্টৰ আৰু জম্মু-কাশ্মীৰৰ কাথুৱা আৰু চাম্বাত ৩২ হাজাৰ হেক্টৰতকৈ অধিক মাটিত জলসিঞ্চন কৰিব। প্ৰাক্তন জলসিঞ্চন মন্ত্ৰী তাজ মহিউদ্দিনৰ মতে, ৰবি নদীৰ ওপৰত ভাৰতৰ একচেটিয়া অধিকাৰ থকাৰ বাবে সিন্ধু জলচুক্তিৰ নিষেধাজ্ঞা বান্ধটোৰ পৰিচালনাৰ ক্ষেত্ৰত প্ৰযোজ্য নহয়।
২০২৫ চনৰ ২৩ এপ্ৰিলত ভাৰতে আনুষ্ঠানিকভাৱে সিন্ধু জলচুক্তি স্থগিত ঘোষণা কৰে। পহেলগামত সংঘটিত সন্ত্ৰাসবাদী আক্ৰমণত ২৬ জন লোক নিহত হোৱাৰ এদিন পিছত এই সিদ্ধান্ত লোৱা হয়। ১৯৬০ চনৰ পৰা বলৱৎ হৈ থকা এই চুক্তিত পাকিস্তানে সিন্ধু, ঝীলাম আৰু চেনাব নদীৰ পানীৰ অধিকাৰ লাভ কৰাৰ বিপৰীতে ভাৰতে ৰবি, বিয়াছ আৰু শতদ্ৰু নদীৰ অধিকাৰ লাভ কৰিছিল। চুক্তিখন স্থগিত ৰখাৰ পাছত কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰে সিন্ধু অৱবাহিকাত কেইবাটাও জলবিদ্যুৎ প্ৰকল্প ত্বৰান্বিত কৰিছে। ইয়াৰ ভিতৰত আছে সাৱালকোট, ৰেটলে, বুৰ্ছাৰ, পাকল দুল, কুয়াৰ, কিৰু আৰু কিৰথাই-১ আৰু ২ প্ৰকল্প। শেহতীয়াকৈ সাৱালকোট প্ৰকল্পতো কাম ক্ষিপ্ৰ কৰাৰ সিদ্ধান্ত লোৱা হৈছে।
আনহাতে, বিশেষজ্ঞসকলৰ মতে, পাকিস্তানৰ ৮০-৯০ শতাংশ কৃষি ব্যৱস্থা সিন্ধু নদী ব্যৱস্থাৰ পানীৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীল। যিহেতু দেশখনৰ পানী সংৰক্ষণ ক্ষমতা সীমিত, সেয়েহে দীৰ্ঘম্যাদী চাপৰ সৃষ্টি হ’ব পাৰে। ভাৰতে কয় যে এই পদক্ষেপৰ লক্ষ্য হৈছে পূব নদীৰ পানীৰ সম্পূৰ্ণ ব্যৱহাৰ নিশ্চিত কৰা আৰু সীমান্তৰ খৰাংপ্ৰৱণ অঞ্চলত জলসিঞ্চন আৰু বিদ্যুতৰ সুবিধা বৃদ্ধি কৰা। অৱশ্যে এই সিদ্ধান্তই দুয়োখন দেশৰ সম্পৰ্কত কি প্ৰভাৱ পেলাব সেই সন্দৰ্ভতো কূটনৈতিক মহলত তীব্ৰ আলোচনা চলি আছে।
