এই ধাৰণাটো প্ৰথমে দিছিল এলবাৰ্ট আইনষ্টাইনে (Albert Einstein)৷ দেখুৱাইছিল যে বিশ্বব্ৰহ্মাণ্ডৰ সকলো ঠাইতে সময় একে নহয়। ইয়াৰ কাৰণ হ’ল ঘড়ীৰ কাটাৰ গতিৰ হাৰ মাধ্যাকৰ্ষণৰ (Gravity) ওপৰত যথেষ্ট নিৰ্ভৰ কৰে। তেওঁ দেখুৱালে যে য’ত মাধ্যাকৰ্ষণ উচ্চ হয়, ঘড়ীটো লাহে লাহে গতি কৰে আৰু য’ত মাধ্যাকৰ্ষণ কম থাকে ঘড়ীটো দ্ৰুতগতিত গতি কৰে। লগতে সমগ্ৰ বিশ্বতে সময়ৰ সমন্বয় সাধন কৰাটো এক জটিল বিষয়। ই সৌৰজগতলৈ প্ৰসাৰিত হয়, যি অধিক প্ৰত্যাহ্বানমূলক। নেচনেল ইনষ্টিটিউট অৱ ষ্টেণ্ডাৰ্ড এণ্ড টেকন’লজী (এনআইএছটি)ৰ পদাৰ্থবিজ্ঞানীসকলে গণনা কৰিছে যে মঙল গ্ৰহৰ (Mars) ঘড়ীবোৰে পৃথিৱীৰ ঘড়ীতকৈ ৪৭৭ মাইক্ৰ’ছেকেণ্ড (এক ছেকেণ্ডৰ এক নিযুত ভাগৰ এক ভাগ) দ্ৰুতগতিত চলে।
ইয়াৰ কাৰণ হৈছে মঙল গ্ৰহৰ বৰ্ধিত কক্ষপথ আৰু অন্যান্য তৰাবোৰৰ মাধ্যাকৰ্ষণিক প্ৰভাৱ। এইটোও আৱিষ্কাৰ কৰা হৈছে যে মঙল গ্ৰহত এবছৰৰ সময়ৰ পাৰ্থক্য হৈছে প্ৰতিদিনে ২২৬ এমএ৷ শেহতীয়াকৈ দ্য এষ্ট্ৰোনমিকেল জাৰ্নেলত প্ৰকাশিত এই অধ্যয়নটো ২০২৪ চনৰ এখন গৱেষণা পত্ৰৰ ওপৰত আধাৰিত। নেচনেল ইনষ্টিটিউট অৱ ষ্টেণ্ডাৰ্ড এণ্ড টেকন’লজী (এনআইএছটি)ৰ বিজ্ঞানীসকলে চন্দ্ৰত অতি সঠিক সময় জোখাৰ বাবে এক পৰিকাঠামোৰ প্ৰস্তাৱ দিছিল। এন আই এছ টি পদাৰ্থবিজ্ঞানী বিজুনাথ পাটলাই কৈছে যে মঙল গ্ৰহত সঠিক সময় জুখি লোৱাটো ভৱিষ্যতৰ অভিযানৰ বাবে গুৰুত্বপূৰ্ণ হ’ব। মঙল গ্ৰহ পৃথিৱীৰ পৰা সম্পূৰ্ণ পৃথক ছন্দত গতি কৰে, কিয়নো মঙল গ্ৰহত এটা দিন পৃথিৱীৰ দিনতকৈ প্ৰায় ৪০ মিনিট দীঘল, আৰু মঙ্গল গ্ৰহত এবছৰ হৈছে ৬৮৭টা পৃথিৱীৰ দিন, পৃথিৱীত ৩৬৫ দিনৰ বাবে এটা বছৰৰ তুলনাত।
এই পাৰ্থক্যবোৰৰ উপৰি বিজ্ঞানীসকলে জানিব বিচাৰিছিল যে মঙল গ্ৰহত পৃথিৱীৰ দৰেই একে গতিতে সময় প্ৰবাহিত হয় নে নহয়৷ মঙল গ্ৰহত স্থাপন কৰা এটা পাৰমাণৱিক ঘড়ীয়ে প্ৰাকৃতিকভাৱে কাম কৰিব আৰু পৃথিৱীৰ দৰেই টিক্ কৰিব। সমস্যাটো তেতিয়া উদ্ভৱ হয় যেতিয়া সেই ঘড়ীটোক পৃথিৱীৰ এটা ঘড়ীৰ সৈতে তুলনা কৰা হয়, কিয়নো দুয়োটা ঘড়ী ক্ৰমান্বয়ে অসঙ্গত হৈ পৰে। সেয়েহে গৱেষকসকলে ঘড়ী দুটাৰ মাজৰ সঠিক পাৰ্থক্য গণনা কৰিব লগা হৈছিল, যি এটা গ্ৰহৰ সময় অঞ্চল নিৰ্ধাৰণ কৰাৰ দৰে। কামটো আশা কৰাতকৈ অধিক জটিল বুলি প্ৰমাণিত হৈছিল। আইনষ্টাইনৰ আপেক্ষিকতাবাদৰ তত্ত্ব অনুসৰি, মাধ্যাকৰ্ষণে সময়ৰ প্ৰবাহক প্ৰভাৱিত কৰে। ঘড়ীটো শক্তিশালী মহাকৰ্ষণ ক্ষেত্ৰত লাহে লাহে আৰু দুৰ্বল ক্ষেত্ৰত দ্ৰুতগতিত গতি কৰে। মহাকাশত গ্ৰহ এটাৰ গতিয়েও সময়ক প্ৰভাৱিত কৰে, কিয়নো কক্ষপথৰ গতিয়ে অতিৰিক্ত তাৰতম্য সৃষ্টি কৰে। গণনা কৰিবলৈ, এনআইএছটিৰ বিজ্ঞানীসকলে মঙল গ্ৰহত এটা নিৰ্দিষ্ট পইণ্টিং পইণ্ট বাছনি কৰিছিল।
ই পৃথিৱীৰ বিষুৱ ৰেখাৰ সাগৰপৃষ্ঠৰ সৈতে একে। দশকজোৰা মঙল অভিযানৰ পৰা সংগ্ৰহ কৰা তথ্যৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি, পাটলা আৰু তেওঁৰ সহকৰ্মী, এনআইএছটি পদাৰ্থবিজ্ঞানী নীল এছবিয়ে গ্ৰহটোৰ পৃষ্ঠৰ মাধ্যাকৰ্ষণ বলৰ মান অনুমান কৰিছিল, যি পৃথিৱীতকৈ প্ৰায় পাঁচগুণ দুৰ্বল। অৱশ্যে, কেৱল মঙল গ্ৰহৰ মাধ্যাকৰ্ষণে ইয়াক সম্পূৰ্ণকৈ ব্যাখ্যা কৰিবলৈ সক্ষম হোৱা নাই। সৌৰজগত হৈছে এক নিৰন্তৰ পৰিৱৰ্তিত পৰিৱেশ, য’ত বিশাল বস্তুবোৰে ইটোৱে সিটোৰ ওপৰত মাধ্যাকৰ্ষণ শক্তি প্ৰয়োগ কৰে। সৌৰজগতৰ ভৰৰ ৯৯ শতাংশতকৈও অধিক আৱৰি থকা সূৰ্যই গ্ৰহবোৰৰ গতিপথ নিৰ্ধাৰণ কৰাত এক গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰে। সৌৰজগতত ইয়াৰ অৱস্থান, য’ত সূৰ্যৰ পৰা দূৰত্ব আৰু চুবুৰীয়া বস্তু যেনে পৃথিৱী, চন্দ্ৰ, বৃহস্পতি আৰু শনিৰ সৈতে আন্তঃক্ৰিয়া অন্তৰ্ভুক্ত থাকে, ইয়াৰ ফলত অধিক দীঘলীয়া আৰু উপবৃত্তাকাৰ কক্ষপথৰ সৃষ্টি হয়। ইয়াৰ বিপৰীতে, পৃথিৱী আৰু চন্দ্ৰই তুলনামূলকভাৱে সুস্থিৰ কক্ষপথ অনুসৰণ কৰে।
ফলস্বৰূপে, চন্দ্ৰত সময় পৃথিৱীতকৈ প্ৰতিদিনে প্ৰায় ৫৬ মাইক্ৰ’ছেকেণ্ড দ্ৰুতগতিত গতি কৰে। “কিন্তু মঙল গ্ৰহৰ ক্ষেত্ৰত এনে নহয়,” এনআইএছটিৰ পদাৰ্থবিজ্ঞানী বিজুনাথ পাটলাই ব্যাখ্যা কৰে। সূৰ্যৰ পৰা ইয়াৰ দূৰত্ব আৰু ইয়াৰ উপবৃত্তাকাৰ কক্ষপথে সময়ৰ তাৰতম্য আৰু বৃদ্ধি কৰে। তিনি-শৰীৰৰ সমস্যাটো অত্যন্ত জটিল। আমি বৰ্তমান চাৰিটা বস্তুৰ ওপৰত কাম কৰি আছো – সূৰ্য, পৃথিৱী, চন্দ্ৰ আৰু মঙল। “কঠিন কামটো মই প্ৰথমতে ভবাতকৈ অধিক প্ৰত্যাহ্বানমূলক আছিল। মঙল গ্ৰহৰ পৃষ্ঠৰ মাধ্যাকৰ্ষণ, কক্ষপথৰ গতিশীলতা আৰু সূৰ্য, পৃথিৱী আৰু চন্দ্ৰৰ মাধ্যাকৰ্ষণিক প্ৰভাৱ বিবেচনা কৰাৰ পিছত, পাটলা আৰু এছবিয়ে তেওঁলোকৰ চূড়ান্ত গণনাত উপনীত হৈছিল।
