চন্দ্ৰযান-৩ ত (Chandrayaan-3) প্ৰকাশ পাইছে চন্দ্ৰ সম্পৰ্কে গুৰুত্বপূৰ্ণ তথ্য। গৱেষণাৰ পৰা দেখা গৈছে যে চন্দ্ৰৰ মেৰু অঞ্চলৰ (Polar region of the moon) বহু ঠাইত ভূপৃষ্ঠৰ ঠিক তলত বৰফ (Snow just below the surface) থাকিব পাৰে। এই বৰফৰ পৰিমাণ কিমান? সেই বিষয়ে আগৰ সকলো ধাৰণা ভঙ্গ হ’ল। অধ্যয়নত দেখা গৈছে যে চন্দ্ৰপৃষ্ঠৰ ঠিক তলত বহুত বৰফ থাকিব পাৰে।
২০২৩ চনৰ ২৩ আগষ্টত চন্দ্ৰযান-৩ চন্দ্ৰৰ দক্ষিণ মেৰুত অৱতৰণ কৰি ইতিহাসৰ সৃষ্টি কৰিছিল। আহমেদাবাদস্থিত পদাৰ্থ বিজ্ঞান পৰীক্ষাগাৰৰ অধ্যাপক তথা প্ৰতিবেদনৰ মুখ্য লেখক দুৰ্গা প্ৰসাদ কৰ্ণমে সংবাদ সংস্থা পিটিআইক জনাইছে যে চন্দ্ৰৰ পৃষ্ঠৰ উষ্ণতাৰ বৃহৎ, কিন্তু অতি স্থানীয় পৰিৱৰ্তনে বৰফৰ গঠনত প্ৰত্যক্ষভাৱে প্ৰভাৱ পেলাব পাৰে। আৰু এই বৰফৰ কণাবোৰ চালে ইয়াৰ উৎপত্তি আৰু ইতিহাসৰ সূত্ৰ পোৱা যাব পাৰে, যিটো কমিউনিকেচন আৰ্থ এণ্ড এনভাইৰনমেণ্ট নামৰ আলোচনীখনত প্ৰকাশ পাইছে। এই সন্দৰ্ভত দুৰ্গা প্ৰসাদ কৰ্ণমে কয়, “ইয়াৰ দ্বাৰা চন্দ্ৰত বৰফ সময়ৰ লগে লগে কেনেকৈ জমা হৈছিল আৰু চন্দ্ৰৰ পৃষ্ঠত কেনেকৈ থাকিল সেই বিষয়েও জানিব পৰা যাব। ইয়াৰ দ্বাৰা এই প্ৰাকৃতিক উপগ্ৰহৰ প্ৰাৰম্ভিক ভূতাত্ত্বিক প্ৰক্ৰিয়াৰ বিষয়ে তথ্য পোৱা যাব।”
চন্দ্ৰযান-৩ অভিযানৰ অংশস্বৰূপ ChaSTE প্ৰ’বে পৃষ্ঠৰ পৰা ১০ চেমি গভীৰতালৈকে উষ্ণতা জুখিছিল, যাৰ ফলত অতি পৰিৱৰ্তনশীল পৰিস্থিতিৰ কথা প্ৰকাশ পাইছিল। ‘শিৱ শক্তি পইণ্ট’ নামৰ অৱতৰণ স্থানত দিনৰ ভাগত ৮২ ডিগ্ৰী চেলছিয়াছৰ পৰা ৰাতি -১৭০ ডিগ্ৰী চেলছিয়াছলৈকে উষ্ণতা আছিল।
গৱেষকসকলে প্ৰস্তুত কৰা এটা আৰ্হিত প্ৰকাশ পাইছে যে সূৰ্যৰ ফালে ১৪ ডিগ্ৰীতকৈ অধিক হেলনীয়া চন্দ্ৰৰ পৃষ্ঠই পৃষ্ঠৰ ওচৰৰ বৰফ গঠন হ’ব পৰাকৈ উষ্ণতা যথেষ্ট উচ্চ কৰি ৰাখিব পাৰে।
চন্দ্ৰত বৰফ পানীলৈ ৰূপান্তৰিত হোৱাৰ সম্ভাৱনাৰ বিষয়ে দুৰ্গা প্ৰসাদ কৰ্ণমে পিটিআইক কয়, “চন্দ্ৰৰ পৃষ্ঠত অতি উচ্চ শূন্যতাৰ বাবে পানী তৰল ৰূপত থাকিব নোৱাৰে। গতিকে, বৰফ তৰললৈ পৰিণত হ’ব নোৱাৰে, বৰঞ্চ বাষ্পলৈ পৰিণত হয়।” কৰ্ণমে কয়, “বৰ্তমানৰ ধাৰণা অনুসৰি চন্দ্ৰত পূৰ্বতে বসবাসযোগ্য পৰিৱেশ নাছিল।”
