ছ’চিয়েল মিডিয়াত যিকোনো পোষ্টৰ বিষয়বস্তু পৰীক্ষা আৰু নিয়ন্ত্ৰণ কৰাৰ অধিকাৰ কেন্দ্ৰৰ আছে। ইয়াৰ ‘আপত্তিজনক’ বিষয়বস্তু চিনাক্ত কৰাৰ ক্ষমতা আছে। কৰ্ণাটক উচ্চ ন্যায়ালয়ে (Karnataka High Court) এইবাৰ কাৰ্যকৰীভাৱে এই কথা মানি লৈছে।
তথ্য প্ৰযুক্তি (আই টি) আইনৰ ধাৰা ৭৯(৩-বি)ৰ অধীনত ‘বিষয়বস্তু’ আঁতৰোৱাৰ কেন্দ্ৰৰ ‘সহযোগ পৰ্টেল’ আদেশক প্ৰত্যাহ্বান জনাই এক্স কৰ্প’ৰেশ্যনৰ আবেদন খাৰিজ কৰিছে ন্যায়াধীশ এম নাগাপ্ৰসন্নৰ বিচাৰপীঠে।
ন্যায়াধীশগৰাকীৰ পৰ্যবেক্ষণ, “ছ’চিয়েল মিডিয়াক অৰাজকতাৰ স্বাধীনতা দিয়া সম্ভৱ নহয়।” গোচৰৰ শুনানিৰ সময়ত এক্স কৰ্প’ৰেশ্যনৰ অধিবক্তা কে জি ৰাঘৱনে ‘সহযোগ পৰ্টেল’ক ‘চেন্সৰশ্বিপ পৰ্টেল’ বুলি অভিহিত কৰিছিল আৰু কেন্দ্ৰৰ এই পদক্ষেপক ‘বাক স্বাধীনতাত হস্তক্ষেপ’ বুলি অভিহিত কৰিছিল।
তেওঁ যুক্তি আগবঢ়ায় যে আই টি আইনৰ ধাৰা ‘৬৯এ’ৰ অধীনত এনে আদেশ জাৰি কৰিব লাগে, ধাৰা ৭৯(৩বি)ৰ অধীনত নহয়। কিন্তু কেন্দ্ৰীয় তথ্য-প্ৰযুক্তি মন্ত্ৰালয়ৰ কৰ্তৃত্বক লৈ প্ৰশ্ন উত্থাপন কৰা এক্স কৰ্প’ৰেশ্যনক ন্যায়াধীশ নাগপ্ৰসন্নৰ বিচাৰপীঠে কয়, “এইটো নহয় যে ভাৰতীয় বজাৰখন কেৱল এখন খেলপথাৰ, য’ত আইন উলংঘা কৰি তথ্য প্ৰচাৰ কৰিব পৰা যায়।”
কিন্তু কৰ্ণাটক উচ্চ ন্যায়ালয়ত এই গোচৰৰ শুনানিৰ সময়ত কেন্দ্ৰই জনাইছে যে তেওঁলোকে কোনো বিষয়বস্তু আঁতৰোৱাৰ প্ৰত্যক্ষ নিৰ্দেশ নিদিয়ে, বৰঞ্চ কোনো আপত্তিজনক বিষয়বস্তু চিনাক্ত কৰি সংশ্লিষ্ট সংস্থাক অৱগত কৰে।
বৰ্তমানৰ ব্যৱস্থা অনুসৰি সাধাৰণতে নাগৰিকে ছ’চিয়েল মিডিয়াত যি লিখে বা শ্বেয়াৰ কৰে, সেয়া সঠিক নে ভুল, সঁচা নে মিছা সেইটো নিৰীক্ষণ কৰা হয় আৰু যদি সেয়া উপযুক্ত নহয় তেন্তে সংশ্লিষ্ট সংস্থাটোৱে যোগ কৰা সতৰ্কবাণীৰে ইয়াক প্ৰত্যাহাৰ কৰা হ’ব (আৰু প্ৰয়োজন হ’লে শাস্তিমূলক ব্যৱস্থা গ্ৰহণ কৰা হ’ব)।
কিন্তু কোনো সংবাদ মাধ্যমৰ পৰিচালকে এই নিয়ন্ত্ৰণ ব্যৱস্থা কাৰ্যকৰী বুলি কেতিয়াও দাবী কৰিব পৰা নাই।
কেন্দ্ৰই যুক্তি দিয়ে যে চোৰাংচোৱাগিৰিৰ সুৰুঙাৰ বাবে বিভিন্ন ভুৱা, আনকি বিপজ্জনক মন্তব্য আৰু ছবি অহৰহ ছ’চিয়েল মিডিয়াত প্ৰচাৰ হৈ থাকে।
গতিকে ‘আপত্তিজনক বিষয়বস্তু’ চিনাক্ত কৰিবলৈ বহুমুখী পদ্ধতিৰ প্ৰয়োজন। দৰাচলতে এই উদ্দেশ্যে ২০২৪ চনত কেন্দ্ৰীয় গৃহ মন্ত্ৰালয়ে ‘সহযোগ পৰ্টেল’ৰ জৰিয়তে আপত্তিজনক বিষয়বস্তু চিনাক্তকৰণৰ প্ৰচেষ্টা আৰম্ভ কৰিছিল। ইয়াৰ বাবে ‘ভাৰতীয় চাইবাৰ অপৰাধ সমন্বয় কেন্দ্ৰ’ গঠন কৰা হয়।
এইবাৰ আদালতে কাৰ্যকৰীভাৱে অনুমোদনত ছীল-মোহৰ মাৰে। এক্স কৰ্প’ৰেশ্যনৰ লগতে ‘ডিজিপাব নিউজ ইণ্ডিয়া ফাউণ্ডেশ্যন’ৰ অধিবক্তা আদিত্য সোধীয়েও এই গোচৰত ‘বাক স্বাধীনতাত হস্তক্ষেপ’ৰ প্ৰশ্ন উত্থাপন কৰে। কিন্তু আদালতে সেই যুক্তি মানি লোৱা নাই।
