ভাৰত-চীন দ্বিপাক্ষিক চুক্তি (India- China Border) অনুসৰি দুয়োখন দেশৰ সেনাবাহিনী পূব লাডাখৰ প্ৰকৃত নিয়ন্ত্ৰণ ৰেখাৰ কাষত ২০২০ চনৰ মে’ মাহৰ পূৰ্বৰ অৱস্থানলৈ ঘূৰি আহিছে। সোমবাৰে এই দাবী উত্থাপন কৰে বৈদেশিক পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰী এছ জয়শংকৰে।
তেওঁ কয়, “পূব লাডাখৰ এল এ চিত ‘ডিছেংগেজমেণ্ট’ (মুখামুখি স্থানৰ পৰা সৈন্য প্ৰত্যাহাৰ) প্ৰক্ৰিয়া সম্পূৰ্ণ হৈছে।’ ২০২০ চনৰ মে’ মাহৰ পূৰ্বে অঞ্চলটোত টহল দিছিল পক্ষসমূহে।
সোমবাৰে বৈদেশিক মন্ত্ৰীৰ বক্তব্যৰ পূৰ্বে বৈদেশিক সচিব বিক্ৰম মিশ্ৰীয়ে কয় যে সংঘাতৰ অন্ত পেলাবলৈ ‘টহলদাৰী সীমা’ নিৰ্ধাৰণৰ ক্ষেত্ৰত ভাৰত আৰু চীনে একমতত উপনীত হৈছে।
তেওঁ কয়, “আলোচনাৰ জৰিয়তে আমি চীনৰ সৈতে এই বিষয়ত এক চুক্তিত উপনীত হৈছো। তাৰ পূৰ্বে নতুন দিল্লী-বেইজিঙে লাডাখৰ পৰিস্থিতি সন্দৰ্ভত এক চুক্তিত উপনীত হয়।“
২০২০ চনৰ এপ্ৰিল মাহৰ পৰা চীনা সেনাই এল এ চিৰ ওপৰেৰে পূব লাডাখৰ বিভিন্ন অঞ্চলত অনুপ্ৰৱেশ কৰাৰ অভিযোগ উত্থাপন হৈ আহিছে।
উত্তেজনাৰ পৰিৱেশত সেই বছৰৰ ১৫ জুনত গালৱানত চীনৰ আক্ৰমণত ২০ জন ভাৰতীয় জোৱান নিহত হয়। ভাৰতীয় সৈন্যৰ প্ৰত্যুত্তৰত কেইবাজনো চীনা জোৱান নিহত হোৱা বুলি বিভিন্ন আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সংস্থাৰ বাতৰিয়ে প্ৰকাশ কৰিছে।
গালৱান কাণ্ডৰ পিছৰে পৰা সীমান্তৰ উত্তেজনা লাঘৱ কৰিবলৈ কূটনৈতিক আৰু সামৰিক পৰ্যায়ত ধাৰাবাহিকভাৱে বৈঠক অনুষ্ঠিত হৈ আহিছে।
২০২১ চনৰ জানুৱাৰী মাহত চুছুল-মালডো পইণ্টত দুয়োখন দেশৰ সেনাবাহিনীৰ মূল কমাণ্ডাৰ পৰ্যায়ৰ বৈঠকত এল এ চিৰ কিছুমান অঞ্চলত ‘ডিচেংগেজমেণ্ট’ আৰু ‘ডি-এস্কেলেচন’ৰ ওপৰত সহমতত উপনীত হয়। কিন্তু পাংগং হ্ৰদ লেগুন ফিংগাৰ এলেকা, দেপছাং উপত্যকাকে ধৰি বিভিন্ন অঞ্চলৰ সমস্যা সমাধান হোৱা নাই।
ইয়াৰ বাহিৰেও অভিযোগ উত্থাপন হৈছিল যে ২০২০ চনৰ এপ্ৰিলৰ পূৰ্বে ভাৰতীয় সৈন্যই ফিংগাৰ-৮ পৰ্যন্ত টহল দিছিল যদিও নতুন ব্যৱস্থাৰ অধীনত ফিংগাৰ-৫ পাৰ হ’ব পৰা নাছিল। ব্যৱস্থাটো পুনৰ আৰম্ভ কৰাৰ কথা ঘোষণা কৰি জয়শংকৰে কয়, “দুই বৃহৎ প্ৰতিবেশী দেশৰ মাজৰ মতানৈক্য দূৰ কৰাৰ দিশত এক বৃহৎ পদক্ষেপ গ্ৰহণ কৰা হৈছে।”
