উচ্চতম ন্যায়ালয়ৰ ন্যায়াধীশ উজ্জ্বল ভূঞাই (Ujjal Bhuyan) এইবাৰ গণ ভোটাধিকাৰ বঞ্চনাৰ বিষয়ত নিজৰ স্থিতি প্ৰকাশ কৰিছে। এটা অনুষ্ঠানত তেওঁ কয় যে যিকোনো ব্যৱস্থা যিয়ে লাখ লাখ ভাৰতীয়ক ভোটাধিকাৰৰ পৰা বঞ্চিত কৰে বা তেওঁলোকক ‘নিজৰ দেশৰ দ্বিতীয় শ্ৰেণীৰ নাগৰিক’ কৰি তোলে সেয়া ‘স্বেচ্ছাচাৰী প্ৰকৃতিৰ’।
দেওবাৰে হায়দৰাবাদৰ নালছাৰ আইন বিশ্ববিদ্যালয়ত এক অনুষ্ঠানত ভাষণ দি ন্যায়াধীশ ভূঞাই বিষয়টোৰ ওপৰত নিজৰ মতামত প্ৰকাশ কৰে। ন্যায়াধীশ ভূঞাই বিশ্বাস কৰে যে এই বিষয়ত যিকোনো ধৰণৰ ‘কাউণ্টাৰ-আৰ্গুমেণ্ট’ বা আত্মপক্ষ যুক্তি সমৰ্থন কৰিব নোৱাৰি। তেওঁৰ মতে, এনে প্ৰক্ৰিয়াই সংবিধানৰ মৌলিক ভেটিটোক আক্ৰমণ কৰে। ন্যায়াধীশগৰাকীয়ে কয় যে ভাৰতীয় সংবিধানত ‘ভোটাধিকাৰপ্ৰাপ্ত’ বা ‘ভোটাধিকাৰবিহীন’ ধাৰণা দুটাৰ কোনো স্থান নাই। অৰ্থাৎ সংবিধানত এনেকুৱা একো নাই যে কোনো এটা শ্ৰেণীৰ ভোটাধিকাৰ আছে আৰু কোনো এটা শ্ৰেণীৰ ভোটৰ অধিকাৰ নাই। ন্যায়াধীশ ভূঞাৰ মতে, ভাৰতীয়ক বৃহৎ পৰিসৰত ভোটাধিকাৰৰ পৰা বঞ্চিত কৰা যিকোনো ব্যৱস্থাই ভাৰতীয় সংবিধানৰ ৩২৬ আৰু ১৪ নং অনুচ্ছেদ উলংঘা কৰে।
বৰ্তমান নিৰ্বাচন আয়োগৰ এছআইআৰ SIR প্ৰক্ৰিয়াক লৈ বিভিন্ন মহলত আলোচনা আৰম্ভ হৈছে। শেহতীয়াকৈ ইণ্ডিয়ান এক্সপ্ৰেছৰ এক প্ৰতিবেদন প্ৰকাশ পোৱাৰ পিছতে এই আলোচনা আৰু সমালোচনা আৰু অধিক বৃদ্ধি পাইছে। এনে পৰিস্থিতিত বহুতে উচ্চতম ন্যায়ালয়ৰ ন্যায়াধীশৰ মন্তব্যক তাৎপৰ্যপূৰ্ণ বুলি গণ্য কৰে। অৱশ্যে ন্যায়াধীশগৰাকীৰ ভাষাত আয়োগ বা এছআইআৰৰ কোনো উল্লেখ নাছিল।
শেহতীয়াকৈ ইণ্ডিয়ান এক্সপ্ৰেছৰ এক প্ৰতিবেদনত দাবী কৰা হৈছে যে বিগত ১০ মাহত আয়োগে গ্ৰহণ কৰা বিভিন্ন সিদ্ধান্ত আৰু লিখিতভাৱে জাৰি কৰা আদেশৰ ওপৰত দুজন আয়ুক্ত বিবেক যোশী আৰু সুখবীৰ সিং সন্ধুৱে ১৪ বাৰ আপত্তি কৰিছে। কিন্তু সেই আপত্তিসমূহক আওকাণ কৰি দেশৰ মুখ্য নিৰ্বাচন আয়ুক্ত জ্ঞানেশ কুমাৰে একপক্ষীয়ভাৱে সকলো সিদ্ধান্ত গ্ৰহণ কৰিছে। আয়োগৰ নতুন ফৰ্ম-৬ সন্দৰ্ভতো আপত্তি উত্থাপন হৈছে। ইণ্ডিয়ান এক্সপ্ৰেছৰ প্ৰতিবেদনত উল্লেখ কৰা হৈছে যে এছআইআৰৰ অধীনত ৩০ খন ৰাজ্য আৰু কেন্দ্ৰীয়শাসিত অঞ্চলৰ খচৰা ভোটাৰ তালিকাৰ পৰা ১৩ কোটিৰো অধিক নাম বাদ পৰিছে।
ইয়াৰ প্ৰতিবাদত বিগত কিছুদিন ধৰি জ্ঞানেশৰ পদত্যাগৰ দাবীত ধাৰাবাহিকভাৱে আন্দোলন চলি আহিছে।
এনে পৰিস্থিতিত নালছাৰত দিয়া বক্তৃতাৰ সময়ত ন্যায়াধীশ ভূঞাই ভোটাধিকাৰ আৰু গণ তালিকাত নাম বাদ দিয়াৰ বিষয়ত নিজৰ মতামত ব্যক্ত কৰে। তেওঁ কয়, “দেশত হাজাৰ হাজাৰ বাধাৰ মাজতো সাৰ্বজনীন ভোটাধিকাৰৰ কথা কৈ গৈছে সংবিধান প্ৰণয়কসকলে। সেই সিদ্ধান্ত সাধাৰণ ভাৰতীয়ৰ ওপৰত বিশ্বাসৰ চিন আছিল।” সংবিধানৰ স্থপতি বি আৰ আম্বেদকাৰৰ কথা উল্লেখ কৰি ন্যায়াধীশগৰাকীয়ে কয় যে ‘এক ব্যক্তি, এক ভোট’ৰ নীতি সমতাৰ এটা দিশ আৰু সংবিধানৰ সাৰমৰ্ম। তেওঁ কয়, “এজন কোটিপতি আৰু এজন ৰিক্সাচালকৰ ভোটৰ মূল্য সমান। ইয়াৰ দ্বাৰা ভোটাধিকাৰৰ শক্তি প্ৰমাণিত হয়।” লগতে তেওঁ কয়, “ভোটৰ অধিকাৰক হয়তো মৌলিক অধিকাৰ হিচাপে স্বীকৃতি দিয়া হোৱা নাছিল। কিন্তু উচ্চতম ন্যায়ালয়ে ভোটাধিকাৰৰ সাংবিধানিক চৰিত্ৰক বাৰে বাৰে স্বীকৃতি দিছে।” ন্যায়াধীশগৰাকীৰ ভাষাত “মুক্ত আৰু নিকা নিৰ্বাচনৰ বাবে ভোটাধিকাৰ অতি প্ৰয়োজনীয়।” তেওঁ লগতে কয় যে তাত্ত্বিকভাৱে নাগৰিকত্ব আৰু ভোটাধিকাৰ আন্তঃসংলগ্ন। এটাক আনটোৰ পৰা পৃথক কৰিব নোৱাৰি।
