কূটনৈতিক উত্তেজনা অব্যাহত থকাৰ মাজতে ভাৰত আৰু বাংলাদেশে দ্বিপাক্ষিক বাণিজ্য মসৃণভাৱে চলাবলৈ চেষ্টা চলাইছে। সেই উদ্দেশ্যে দুয়োখন দেশৰ মাজত যৌথ টাস্ক ফ’ৰ্চ গঠনৰ আলোচনাও আৰম্ভ হৈছে। মূলতঃ দ্বিপাক্ষিক বাণিজ্য আৰু বিনিয়োগক অধিক ত্বৰান্বিত কৰাৰ বাবে এই টাস্ক ফ’ৰ্চ (Task Force) গঠনৰ কথা চিন্তা কৰা হৈছে।
শ্বেখ হাছিনাৰ প্ৰত্যৰ্পণৰ দাবীক লৈ ভাৰত-বাংলাদেশৰ সম্পৰ্ক উত্তেজিত হৈ থকাৰ মাজতে ভাৰতে প্ৰধানমন্ত্ৰী তাৰিক ৰহমানক ব্ৰিকছত অংশগ্ৰহণ কৰিবলৈ আমন্ত্ৰণ জনায়। কিন্তু বাংলাদেশৰ প্ৰধানমন্ত্ৰীয়ে বিমষ্টেকৰ অধ্যক্ষ হিচাপে প্ৰদান কৰা আমন্ত্ৰণৰ কোনো সঁহাৰি নিদিলে আৰু কোনো প্ৰতিনিধিও প্ৰেৰণ নকৰিলে।
বাংলাদেশৰ নেতা-মন্ত্ৰীসকলে শেহতীয়াকৈ হাছিনাক প্ৰত্যৰ্পণৰ বাবে বাৰে বাৰে দাবী উত্থাপন কৰি আহিছে। কিন্তু এই সকলোবোৰৰ মাজতো দুয়োখন দেশে দ্বিপাক্ষিক বাণিজ্য আৰু অধিক বৃদ্ধিৰ চেষ্টা চলাইছে।
যোৱা আগষ্ট মাহত ঢাকাত দুয়োখন দেশৰ বাণিজ্য পৰিষদৰ প্ৰতিনিধিৰ মাজত এখন বৈঠক অনুষ্ঠিত হৈছিল। পিটিআইৰ এক প্ৰতিবেদন অনুসৰি, ভাৰতীয় পক্ষৰ বৈঠকত ‘ভাৰতীয় উদ্যোগ সন্মিলন’ৰ প্ৰতিনিধিসকল উপস্থিত আছিল। বাংলাদেশ পক্ষত উপস্থিত থাকে ‘ফেডাৰেচন অব বাংলাদেশ চেম্বাৰ্ছ অব কমাৰ্চ এণ্ড ইণ্ডাষ্ট্ৰী’ৰ প্ৰতিনিধি। বৈঠকত বাণিজ্যৰ ক্ষেত্ৰত দ্বিপাক্ষিক সহযোগিতা বৃদ্ধিৰ বাবে টাস্ক ফ’ৰ্চ গঠনৰ বিষয়ে আলোচনা কৰা হয়।
এইবাৰ ঢাকাত ভাৰতীয় উপ-উচ্চায়ুক্ত পৱন কুমাৰ তুলসীদাস বাধেয়ো টাস্ক ফ’ৰ্চ গঠনৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰে। দেওবাৰে উপ-উচ্চায়ুক্তগৰাকীয়ে বাংলাদেশৰ চেম্বাৰ অব কমাৰ্চ এণ্ড ইণ্ডাষ্ট্ৰীৰ প্ৰশাসক ফজলুল হকক সৌজন্যমূলক সাক্ষাৎ কৰে। তেওঁলোকৰ বৈঠকত যৌথ টাস্ক ফ’ৰ্চৰ বিষয়টোও উত্থাপন হয়। ভাৰতীয় উপ-উচ্চায়ুক্তগৰাকীয়ে কয় যে এই টাস্ক ফ’ৰ্চ গঠনৰ বাবে তেওঁৰ কাৰ্যালয়ে দুয়োখন দেশৰ চৰকাৰৰ সৈতে নিয়মীয়াকৈ আলোচনা কৰি আছে। তেওঁৰ মতে, দ্বিপাক্ষিক বাণিজ্য আৰু বিনিয়োগৰ সুবিধাৰ বাবে এই ‘ব্যৱসায়ৰ পৰা ব্যৱসায়লৈ’ টাস্ক ফ’ৰ্চটো প্ৰয়োজনীয়।
বাংলাদেশৰ চেম্বাৰ অব কমাৰ্চ এণ্ড ইণ্ডাষ্ট্ৰীৰ প্ৰশাসক ফজলুলেও এই বিষয়ত একমত। ফজলুলৰ মতে, এই যৌথ টাস্ক ফ’ৰ্চে দিল্লী আৰু ঢাকাৰ মাজত বাণিজ্য বৃদ্ধি আৰু পাৰস্পৰিক সহযোগিতা শক্তিশালী কৰাত ফলপ্ৰসূ ভূমিকা গ্ৰহণ কৰিব পাৰে।
দেওবাৰৰ বৈঠকত ভাৰতলৈ অহাৰ বাবে বাংলাদেশীৰ ভিছা ব্যৱস্থা সন্দৰ্ভতো আলোচনা কৰা হয়। ভাৰতীয় উপ-উচ্চায়ুক্তগৰাকীয়ে কয় যে বাংলাদেশীৰ বাবে সকলো ধৰণৰ ভিছাৰ পদ্ধতি সহজ কৰি তোলা হৈছে। বৰ্তমান ভাৰতীয় উচ্চায়ুক্তৰ পৰা প্ৰতিদিনে গড়ে প্ৰায় ৫ হাজাৰ ভিছা আবেদন অনুমোদন কৰি আছে।
