বাংলাদেশ আৰু ভাৰতৰ মাজত দীৰ্ঘদিন ধৰি চলি থকা তিস্তা পানী ভাগ-বতৰা চুক্তি পুনৰ পোহৰলৈ আহিছে। বাংলাদেশৰ শাসনাধিষ্ঠিত বিএনপিয়ে পশ্চিম বংগৰ প্ৰাক্তন মুখ্যমন্ত্ৰী মমতা বেনাৰ্জীক তীব্ৰ আক্ৰমণ কৰিছে।
তেওঁলোকে অভিযোগ কৰিছিল যে তিস্তা পানী ভাগ-বণ্টাৰ চুক্তি কাৰ্যকৰী কৰাৰ পথত মমতা বেনাৰ্জী আটাইতকৈ ডাঙৰ বাধা আছিল। একে সময়তে পশ্চিম বংগত বিজেপিৰ বিজয়ে ভাৰত-বাংলাদেশৰ সম্পৰ্ক অধিক শক্তিশালী কৰিব বুলি বিএনপিয়ে আশাবাদী। বিএনপিৰ তথ্য সচিব আজিজুল বাৰী হেলালে কয় যে বিজেপি নেতা শুভেন্দু অধিকাৰীৰ নেতৃত্বত হোৱা বিজয়ে এক ইতিবাচক বাৰ্তা প্ৰেৰণ কৰিছে।
তেওঁৰ মতে, পশ্চিম বংগত নতুন চৰকাৰ ক্ষমতালৈ অহাৰ লগে লগে তিস্তা চুক্তিৰ দৰে গুৰুত্বপূৰ্ণ বিষয়ত অগ্ৰগতি সম্ভৱ হ’ব পাৰে। হেলালে লগতে দাবী কৰে যে পূৰ্বৰ তৃণমূল কংগ্ৰেছ চৰকাৰৰ সময়ত তিস্তা বেৰেজ চুক্তি আগবাঢ়িব পৰা নাছিল, মুখ্যতঃ ৰাজ্য চৰকাৰৰ আপত্তিৰ বাবে।
“আগতে আমি দেখিছিলো যে তিস্তা বান্ধ স্থাপনত মমতা বেনাৰ্জী মুখ্য বাধা আছিল। এতিয়া বিজেপি ক্ষমতালৈ আহিছে আৰু শুভেন্দু অধিকাৰীৰ নেতৃত্বত চৰকাৰ গঠন হৈছে, প্ৰকল্পটো কাৰ্যকৰী হোৱাৰ সম্ভাৱনা যথেষ্ট বৃদ্ধি পাইছে।” ভাৰত-বাংলাদেশ সম্পৰ্কৰ ক্ষেত্রত তিস্তা নদীৰ পানীৰ অংশীদাৰীত্ব এক গুৰুত্বপূর্ণ কিন্তু জটিল বিষয়। ১৯৯৬ চনৰ গংগা জল চুক্তিৰ পিছতো তিস্তা সমস্যাৰ কোনো স্থায়ী সমাধান হোৱা নাই।
বাংলাদেশে দীৰ্ঘদিন ধৰি অভিযোগ কৰি আহিছে যে খৰাং বতৰত অপৰ্যাপ্ত পানীৰ ফলত তেওঁলোকৰ কৃষি আৰু জীৱিকাত প্ৰভাৱ পৰিছে। আনহাতে, পশ্চিম বংগ চৰকাৰে বাৰে বাৰে কৈছে যে ৰাজ্যখনৰ পানীৰ প্ৰয়োজনীয়তাৰ কথা মনত ৰাখি তেওঁলোকে চুক্তিৰ ওপৰত আপত্তি কৰিছে।
২০১১ চনত ভাৰতৰ তদানীন্তন প্ৰধানমন্ত্ৰী মনমোহন সিঙৰ ঢাকা ভ্ৰমণৰ সময়ত বাংলাদেশক ৩৭.৫ শতাংশ পানী আৰু ভাৰতক ৪২.৫ শতাংশ দিয়াৰ প্ৰস্তাৱ উত্থাপন কৰা হৈছিল। কিন্তু পশ্চিম বংগ চৰকাৰৰ আপত্তিৰ বাবে প্ৰস্তাৱটো কাৰ্যকৰী কৰিব পৰা নগ’ল। ১৯৮৩ চনত এক অন্তৱৰ্তীকালীন চুক্তি হৈছিল, কিন্তু সেইটোও সম্পূৰ্ণৰূপে ৰূপায়ণ কৰা হোৱা নাছিল। আজি, জলবায়ু পৰিৱৰ্তনৰ প্ৰভাৱৰ ফলত পৰিস্থিতি অধিক জটিল হৈ পৰিছে।
নদীখনত পানীৰ প্ৰবাহ হ্ৰাস হোৱাৰ ফলত দুয়োখন দেশৰ মাজত পানীৰ ভাগ-বতৰাক লৈ উত্তেজনা বৃদ্ধি পাইছে। লক্ষণীয়ভাৱে, ভাৰত আৰু বাংলাদেশৰ মাজত মুঠ ৫৪ খন নদী আছে, কিন্তু এতিয়ালৈকে মাত্ৰ দুখন চুক্তি স্বাক্ষৰিত হৈছে- গংগা আৰু কুশিয়াৰা নদী। বিএনপিৰ মতে, তেওঁলোকৰ মতাদৰ্শগত পাৰ্থক্য থকা স্বত্বেও, তিস্তা বিষয়ত নৰেন্দ্ৰ মোডী চৰকাৰৰ সৈতে তেওঁলোকৰ একে মতামত আছে।
তেওঁলোকে বিশ্বাস কৰে যে পশ্চিম বংগৰ ৰাজনৈতিক পৰিৱৰ্তনে দিল্লী আৰু কলকাতাৰ মাজত উন্নত সমন্বয় সাধন কৰিব আৰু তিস্তা পানী ভাগ-বণ্টন চুক্তি সোনকালে কাৰ্যকৰী কৰিব পৰা যাব।
