আমেৰিকাই ভাৰতৰ ওপৰত শুল্ক ১৮ শতাংশলৈ হ্ৰাস (US Tariff) কৰিছে। কিন্তু এই সিদ্ধান্তহঠাৎ কিয় লোৱা হ’ল? আমেৰিকাৰ ৰাষ্ট্ৰপতি ড’নাল্ড ট্ৰাম্পে নিজেই এই ব্যাখ্যা আগবঢ়াইছে। তেওঁ দাবী কৰে যে প্ৰধানমন্ত্ৰী নৰেন্দ্ৰ মোদীয়ে ৰাছিয়াৰ পৰা তেল ক্ৰয় বন্ধ কৰিবলৈ সন্মত হৈছে।
তাৰ পৰিৱৰ্তে ভাৰতে আমেৰিকাৰ পৰা অধিক তেল ক্ৰয় কৰিব। ইয়াৰ উপৰি মোদীয়ে প্ৰতিশ্ৰুতি দিছে যে ভাৰতে আমেৰিকাৰ পৰা ৪৫,২৫,৬২২ কোটি টকাৰ সামগ্ৰীও ক্ৰয় কৰিব। ট্ৰাম্পে কয় যে ইয়াৰ কাৰণেই শুল্ক হ্ৰাস কৰা হৈছে।
সোমবাৰে নিশা প্ৰধানমন্ত্ৰী মোদীৰ সৈতে ট্ৰাম্পে কথা পাতে। ট্ৰাম্পে নিজৰ ‘ট্ৰুথ ছ’চিয়েল’ হেণ্ডেলত দুয়োগৰাকী নেতাৰ মাজত কি আলোচনা হৈছিল তাৰ সাৰাংশও পোষ্ট কৰে। আমেৰিকাৰ ৰাষ্ট্ৰপতিগৰাকীয়ে দাবী কৰে যে তেওঁলোকে বাণিজ্য আৰু ৰাছিয়া-ইউক্ৰেইন যুদ্ধকে ধৰি বিভিন্ন বিষয়ত আলোচনা কৰে।
ইয়াৰ পিছত ট্ৰাম্পে লিখিছে, “তেওঁ (মোদীয়ে) ৰাছিয়াৰ পৰা তেল ক্ৰয় কৰা বন্ধ কৰিবলৈ সন্মত হৈছে। ভাৰতে আমেৰিকাৰ পৰা বহু বেছি তেল ক্ৰয় কৰিব। ভাৰতে সম্ভৱতঃ ভেনিজুৱেলাৰ পৰাও অধিক তেল ক্ৰয় কৰিব।”
প্ৰধানমন্ত্ৰী মোদীয়েও ট্ৰাম্পৰ ঘোষণাৰ কিছু সময়ৰ পিছতে ছ’চিয়েল মিডিয়াত পোষ্ট কৰে। শুল্ক হ্ৰাস কৰাৰ বাবে ১.৪ বিলিয়ন ভাৰতীয়ৰ হৈ ট্ৰাম্পক ধন্যবাদ জনায়।
অৱশ্যে ভাৰতে ৰাছিয়াৰ পৰা তেল ক্ৰয় বন্ধ কৰিবনে নকৰে সেই সন্দৰ্ভত কোনো মন্তব্য মোদীয়ে কৰা নাই। নতুবা ট্ৰাম্পৰ দাবী অনুসৰি আমেৰিকাৰ পৰা অধিক তেল ক্ৰয় কৰাৰ ক্ষেত্ৰতো তেওঁ কোনো মন্তব্য কৰা নাই। ‘ট্ৰুথ ছ’চিয়েল’ত এটা পোষ্টত ট্ৰাম্পে লগতে কয় যে মোদীয়ে তেওঁক শুল্ক চুক্তিৰ বাবে অনুৰোধ জনাইছিল।
আমেৰিকাৰ ৰাষ্ট্ৰপতিয়ে লিখিছে, “প্ৰধানমন্ত্ৰী মোদীৰ প্ৰতি বন্ধুত্ব আৰু সন্মানৰ বাবে তেওঁৰ অনুৰোধত আমি ভাৰত আৰু আমেৰিকাৰ মাজত তৎক্ষণাত বাণিজ্য চুক্তি (শুল্ক চুক্তি) সম্পন্ন কৰিবলৈ সন্মত হৈছে। ইয়াৰ অধীনত ভাৰতৰ ওপৰত আমেৰিকাৰ পাৰস্পৰিক শুল্ক ২৫ শতাংশৰ পৰা ১৮ শতাংশলৈ হ্ৰাস কৰা হ’ব। একেদৰে ভাৰতে আমেৰিকাৰ শুল্ক আৰু অন্যান্য (বাণিজ্য) বাধাসমূহ শূন্যলৈ হ্ৰাস কৰাৰ উদ্যোগ ল’ব।”
এই শুল্ক হ্ৰাসৰ বিনিময়ত ভাৰতে অধিক আমেৰিকান সামগ্ৰী ক্ৰয় কৰিব বুলি ট্ৰাম্পে দাবী কৰে। চুক্তিখনত সেইটোৱেই সিদ্ধান্ত লোৱা হৈছে। মোদীয়ে আমেৰিকাৰ পৰা ৫০০ বিলিয়ন ডলাৰ (ভাৰতীয় মুদ্ৰাত ৪৫,২৫,৬২২ কোটি টকা) মূল্যৰ শক্তি, প্ৰযুক্তি, কয়লা, কৃষিজাত সামগ্ৰী আৰু অন্যান্য সামগ্ৰী ক্ৰয় কৰাৰ প্ৰতিশ্ৰুতি দিছে।
উল্লেখ্য যে ট্ৰাম্পে দীৰ্ঘদিন ধৰি ৰাছিয়া-ইউক্ৰেইনৰ যুদ্ধ বন্ধ কৰিবলৈ চেষ্টা কৰি আহিছে। ভাৰতৰ ওপৰত উচ্চ শুল্ক আৰোপ কৰাৰ আঁৰৰ অন্যতম কাৰণ সেইটোৱেই আছিল। ট্ৰাম্পে দাবী কৰিছিল যে ভাৰতীয় বজাৰত আমেৰিকাৰ সামগ্ৰীৰ ওপৰত অতি উচ্চ শুল্ক আৰোপ কৰা হয়।
সেইবাবেই ট্ৰাম্পে প্ৰথমে ভাৰতৰ ওপৰত ২৫ শতাংশ ‘পাৰস্পৰিক শুল্ক’ আৰোপ কৰিছিল। পিছত তেওঁ ৰাছিয়াৰ পৰা তেল ক্ৰয় কৰাৰ বাবে ‘জৰিমনা’ হিচাপে আৰু ২৫ শতাংশ শুল্ক আৰোপ কৰে। এতিয়ালৈকে আমেৰিকাৰ বজাৰত ভাৰতীয় সামগ্ৰীৰ ওপৰত ৫০ শতাংশ শুল্ক প্ৰযোজ্য আছিল।
সোমবাৰে ট্ৰাম্পে ঘোষণা কৰে যে ভাৰতৰ ওপৰত ‘পাৰস্পৰিক শুল্ক’ ২৫ শতাংশৰ পৰা ১৮ শতাংশলৈ হ্ৰাস কৰা হৈছে। কিন্তু ২৫ শতাংশ ‘পেনাল্টি শুল্ক’ থাকিব নে প্ৰত্যাহাৰ কৰা হ’ব সেয়া প্ৰথমে স্পষ্ট হোৱা নাছিল।
পিছত ৰয়টাৰে হোৱাইট হাউছৰ এজন বিষয়াৰ উদ্ধৃতি দি বাতৰি প্ৰকাশ কৰে যে আমেৰিকাই ৰাছিয়াৰ পৰা তেল ক্ৰয় কৰাৰ বাবে ভাৰতৰ ওপৰত আৰোপ কৰা ২৫ শতাংশ ‘পেনাল্টি শুল্ক’ প্ৰত্যাহাৰ কৰিছে। ২৫ শতাংশ ‘পাৰস্পৰিক শুল্ক’ৰ উপৰি এই শুল্ক আৰোপ কৰা হৈছিল।
