মণিপুৰৰ পৰা সুদূৰ আফ্ৰিকা মহাদেশৰ এখন দেশলৈ পাখি মেলি উৰি যোৱা, সেয়াও আকৌ মাত্ৰ পাঁচ দিনত। তিনিটা আমুৰ ফেলকন পক্ষীয়ে (Falcon) এই অসম্ভৱকো সম্ভৱ কৰি তুলিছে।
মণিপুৰৰ তিনিটা আমুৰ ফেলকন আপাপাং, আলং আৰু আহুৰ এই কৃতিত্বই পক্ষীবিদসকলক স্তম্ভিত কৰি তুলিছে। কেৱল ভাৰততে নহয়, সমগ্ৰ বিশ্বয়ো ইয়াৰ বিষয়ে অৱগত হৈছে।
আই এ এছ বিষয়া সুপ্ৰিয়া চাহুৱে ছ’চিয়েল মিডিয়াত শ্বেয়াৰ কৰিছে এই তিনি আমুৰ ফেলকনৰ কাহিনী। তেওঁ লিখিছে, “বৰদিনৰ পোহৰে আনন্দ বিয়পোৱাৰ লগে লগে জিম্বাব’ৱেৰ হাৰাৰেৰ ওপৰেৰে আমুৰ ফেলকন আপাপাং উৰি গৈছে। ই আমাক মনত পেলাই দিয়ে যে চহৰৰ জীৱন আৰু প্ৰকৃতি কেনেকৈ আন্তঃসংলগ্ন হৈ আছে।”
আপাপাং, আলং আৰু আহু হৈছে মণিপুৰৰ তিনিটা ছেটেলাইট টেগ কৰা আমুৰ ফেলকন। ইয়াৰে ভিতৰত আপাপাঙে যোৱা নৱেম্বৰ মাহত ছয় দিনত ৬,১০০ কিলোমিটাৰ দূৰত্ব অতিক্ৰম কৰি এক স্থান দখল কৰিছিল।
সি ভাৰতৰ পৰা যাত্ৰা আৰম্ভ কৰি আৰব সাগৰ পাৰ হৈ দূৰৈৰ আফ্ৰিকাৰ কেনিয়া পায়গৈ। এই যাত্ৰাপথত এবাৰো ক’তো ৰখা নাছিল। এতিয়াও তাৰ নামত আছে একক উৰণত সৰ্বাধিক দীঘলীয়া যাত্ৰাৰ অভিলেখ। সি এতিয়া জিম্বাব’ৱেৰ আকাশত।
আমুৰ ফেলকন তিনিটাৰ যাত্ৰা পথক আপাপাঙে লোৱা পথটো উপগ্ৰহৰ ছবিত কমলা ৰঙেৰে চিহ্নিত কৰা হৈছে। আলং আৰু আহুৰ যাত্ৰা ক্ৰমে হালধীয়া আৰু ৰঙা ৰঙেৰে দেখুওৱা হৈছে।
আলং আৰু আহুও কম নহয়। কনিষ্ঠ আলঙে যোৱা মাহত ৫৬০০ কিলোমিটাৰ উৰি কেনিয়ালৈ গৈছে। মাজতে দুবাৰকৈ তেলেংগানা আৰু মহাৰাষ্ট্ৰত ৰৈ জিৰণি লয়। আনহাতে, আহুৱে মণিপুৰৰ পৰা যাত্ৰা আৰম্ভ কৰি বাংলাদেশত অলপ বিৰতি লৈ পুনৰ উৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে। ইয়াৰ পিছত আহু আৰু ৰৈ নাথাকি আৰব সাগৰ পাৰ হৈ প্ৰায় ৫১০০ কিলোমিটাৰ অতিক্ৰম কৰি ছোমালিয়া পায়গৈ।
উল্লেখ্য যে আমুৰ ফেলকন হৈছে পৃথিৱীৰ আটাইতকৈ সৰু প্ৰজাতি ফেলকন। প্ৰতিবছৰে এই পৰিভ্ৰমী চৰাইবিধে চাইবেৰিয়াৰ পৰা দক্ষিণ আফ্ৰিকালৈ প্ৰায় ২২,০০০ কিলোমিটাৰ দূৰত্ব অতিক্ৰম কৰে। উভতেও আকৌ একেটা পথেৰে। নাগালেণ্ডৰ ওখা, মণিপুৰৰ তামেংলং, অসমৰ ডিমা হাচাওত জিৰণি লয়।
কিন্তু সংৰক্ষণৰ সকলো প্ৰচেষ্টাৰ পিছতো পৰিভ্ৰমী আমুৰ ফেলকনৰ সংখ্যা ভয়ংকৰ হাৰত হ্ৰাস পাইছে। সেয়ে চলিত দশকত নাগালেণ্ড আৰু মণিপুৰৰ বন বিভাগে আমুৰ ফেলকনৰ ছেটেলাইট ট্ৰেকিং আৰম্ভ কৰিছে। আমুৰ ফেলকন চিকাৰতো নিষেধাজ্ঞা আৰোপ কৰিছে চৰকাৰে।
