পিতৃ উচ্চ জাতিৰ, কিন্তু মাতৃ অনুসূচিত জাতিৰ। যাৰবাবে দীৰ্ঘদিন ধৰি কন্যাই জাতিগত প্ৰমাণ-পত্ৰ লাভ কৰা নাই। কিন্তু এইবাৰ দেশৰ শীর্ষ আদালতে (Supreme Court) কয় যে মাতৃৰ পৰিচয়ৰ ভিত্তিত শিশুসকলেও অনুসূচিত জাতিৰ প্ৰমাণ-পত্ৰ লাভ কৰিব পাৰে। শেহতীয়াকৈ দেশৰ মুখ্য ন্যায়াধীশৰ বিচাৰপীঠে উচ্চতম ন্যায়ালয়ৰ এটা গোচৰত এই ৰায় দিয়ে।
অৱশ্যে মূল গোচৰৰ আইনী জটিলতা এতিয়াও সমাধান হোৱা নাই যদিও আইনী বিশেষজ্ঞসকলে এই ৰায়দানক দৃষ্টান্তমূলক বুলি গণ্য কৰে।
৮ ডিচেম্বৰত মুখ্য ন্যায়াধীশ সূৰ্য কান্ত আৰু ন্যায়াধীশ জয়মাল্য বাগচিৰ বিচাৰপীঠে এই ৰায়দান দিয়ে।
দুয়োগৰাকী ন্যায়াধীশে ৰায় দিয়ে যে পিতৃ অনুসূচিত জাতিৰ নহ’লেও মাতৃৰ পৰিচয়েৰে শিশুটিক জাতিগত প্ৰমাণ-পত্ৰ প্ৰদান কৰিবলৈ যথেষ্ট। এই গোচৰত মাদ্ৰাজ উচ্চ ন্যায়ালয়ৰ পূৰ্বৰ নিৰ্দেশত কোনো হস্তক্ষেপ কৰা নাই উচ্চতম ন্যায়ালয়ে। শুনানিৰ সময়ত মুখ্য ন্যায়াধীশে কয়, “সময় সলনি হৈ আছে। তেনেহ’লে মাতৃৰ পৰিচয়ৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি জাতিগত প্ৰমাণ-পত্ৰ কিয় দিব নোৱাৰি?”
কেৱল সেয়াই নহয়, জাতিগত প্ৰমাণ-পত্ৰক লৈ জটিলতাৰ বাবে কন্যাৰ শিক্ষাত বাধা আহিব নালাগে বুলিও উচ্চতম ন্যায়ালয়ে গুৰুত্ব আৰোপ কৰে।
এই গোচৰটো পুডুচেৰীৰ এগৰাকী মহিলা আৰু তেওঁৰ কন্যাৰ। মহিলাগৰাকীৰ দুগৰাকী কন্যা আৰু এজন পুত্ৰ আছে।
কিন্তু যিহেতু মহিলাগৰাকীৰ স্বামী উচ্চ জাতিৰ, সেয়েহে ল’ৰা-ছোৱালীকেইটা অনুসূচিত জাতিৰ প্ৰমাণ-পত্ৰ লাভ কৰা নাই। মহিলাগৰাকীয়ে নিজৰ কন্যাৰ জাতিগত প্ৰমাণ-পত্ৰ ল’বলৈ তহচিলদাৰত আবেদন জনাইছিল। তেওঁৰ যুক্তি আছিল যে তেওঁৰ স্বামীয়ে বিয়াৰ পৰাই পিতৃৰ ঘৰত বাস কৰি আহিছে। তদুপৰি মহিলাগৰাকীৰ পৰিয়ালটো ‘আদি দ্ৰাবিড়’ সম্প্ৰদায়ৰ।
সেয়ে তেওঁৰ সন্তানে জাতিগত প্ৰমাণ-পত্ৰ পাব লাগে। এই গোচৰটো প্ৰথমে মাদ্ৰাজ উচ্চ ন্যায়ালয়ত দাখিল কৰা হৈছিল। উচ্চ ন্যায়ালয়ে ছোৱালীজনীক পঢ়া-শুনাৰ কথা বিবেচনা কৰি জাতিগত প্ৰমাণ-পত্ৰ দিবলৈ নিৰ্দেশ দিয়ে। সেই নিৰ্দেশক প্ৰত্যাহ্বান জনাই উচ্চতম ন্যায়ালয়ত গোচৰ ৰুজু হৈছিল।
এইবাৰ দুজন ন্যায়াধীশৰ বিচাৰপীঠে মহিলাগৰাকীৰ পৰিচয়ৰ ভিত্তিত কন্যাক জাতিগত প্ৰমাণ-পত্ৰ দিবলৈ নিৰ্দেশ দিয়ে।
উল্লেখ্য যে অনুসূচিত জাতি আৰু অনুসূচিত জনজাতিসকলক জাতিগত প্ৰমাণ-পত্ৰ প্ৰদানৰ কিছু নিয়ম আছে। এতিয়ালৈকে পিতৃৰ জাতিগত পৰিচয় শিশুৰ ক্ষেত্ৰতো প্ৰযোজ্য আছিল।
১৯৬৪ চনৰ ৫ মাৰ্চ আৰু ২০০২ চনৰ ১৭ ফেব্ৰুৱাৰীৰ ৰাষ্ট্ৰপতিৰ অধিসূচনাত কোৱা হৈছিল যে পিতৃৰ জাতিৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি শিশুৱে প্ৰমাণ-পত্ৰ লাভ কৰিব। কিছুমান ক্ষেত্ৰত সংশ্লিষ্ট ৰাজ্য বা কেন্দ্ৰীয়শাসিত অঞ্চল আৰু আবেদনকাৰীয়ে বাস কৰা পৰিস্থিতিৰ কথাও বিবেচনা কৰা হ’ব।
