দেওবাৰে ৰামলীলা ময়দানত আহ্বান জনোৱা কংগ্ৰেছ নেতৃত্বাধীন মিত্ৰজোঁট ‘ইণ্ডিয়া’ৰ ৰেলী এতিয়াও পূৰ্ণগতিত চলি আছে। ৰাজনৈতিক ক্ষেত্ৰখনৰ লগতে আদালতৰ কক্ষতো এতিয়া এই বিষয়টো চৰ্চাত আছে। মুখ্য নিৰ্বাচন আয়ুক্ত জ্ঞানেশ কুমাৰৰ পদত্যাগ, এছআইআৰ প্ৰক্ৰিয়া বাতিল আৰু নিৰ্বাচন আয়ুক্ত সংশোধনী আইন ২০২৩ বাতিলৰ দাবীত দিল্লীত চলি থকা প্ৰতিবাদৰ বাবে ব্যৱসায়ীসকলে ব্যৱসায় হেৰুওৱাৰ অভিযোগ সন্দৰ্ভত মঙলবাৰে উচ্চতম ন্যায়ালয়ে (Supreme Court) শুনানি গ্ৰহণ কৰে। শুনানিত কোৱা হয় যে প্ৰতিবাদৰ নামত কোনো ঠাই দিনৰ পিছত দিন ধৰি দখল কৰি ৰাখিব নোৱাৰি। দিল্লীৰ ব্যৱসায়ীসকলে উৎসৱৰ বতৰৰ বাকী থকা দিনকেইটাত তেওঁলোকৰ ব্যৱসায়ত আৰু ‘বিঘিনি’ হোৱাটো নিবিচাৰে।
দিল্লীৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ অঞ্চলত ১১ নৱেম্বৰলৈকে (নেপালীসকলৰ ভাইফোটা) সকলো ধৰণৰ সমাৱেশ, সমদল আৰু ধৰ্ণা নিষিদ্ধ কৰাৰ দাবী জনাইছে। চেম্বাৰ অৱ ট্ৰেড এণ্ড ইণ্ডাষ্ট্ৰীয়েও এই সন্দৰ্ভত দিল্লী আৰক্ষী আয়ুক্ত অনুৰাগ কুমাৰলৈ এখন পত্ৰ প্ৰেৰণ কৰিছে। ব্যৱসায়ী সন্থাই দাবী কৰিছে যে যোৱা এমাহত (১ অক্টোবৰ-১১ নৱেম্বৰ) ব্যৱসায়ীসকলৰ প্ৰায় ১৪ হাজাৰ কোটি টকা লোকচান হৈছে। ইয়াৰ মাজতে দেওবাৰে লোকসভাৰ বিৰোধী দলপতি ৰাহুল গান্ধীয়ে ৰামলীলা ময়দানৰ মঞ্চৰ পৰা অবিৰত আন্দোলনৰ সকীয়নি দিয়ে। একে সুৰতে মুখ্য নিৰ্বাচন আয়ুক্ত আৰু প্ৰধানমন্ত্ৰী নৰেন্দ্ৰ মোদীৰ চৰকাৰক বিৰোধী নেত্ৰী তথা পশ্চিমবংগৰ প্ৰাক্তন মুখ্যমন্ত্ৰী মমতা বেনাৰ্জী, তেওঁৰ দলৰ সাংসদ অভিষেক বেনাৰ্জী, সমাজবাদী পাৰ্টীৰ অখিলেশ যাদৱ, চিপিএমৰ সাধাৰণ সম্পাদক এম এ বেবী, আৰজেডিৰ তেজস্বী যাদৱে আক্ৰমণ কৰিছে।
মঙলবাৰে শুনানিৰ সময়ত উচ্চতম ন্যায়ালয়ৰ মুখ্য ন্যায়াধীশ সূৰ্য কান্তে কয়, “প্ৰতিবাদ কৰাৰ অধিকাৰ আৰু ব্যৱসায় কৰাৰ অধিকাৰ দুয়োটাই গুৰুত্বপূৰ্ণ। আপুনি অনিৰ্দিষ্টকাললৈ ঠাই দখল কৰিব নোৱাৰে। আন প্ৰতিবাদকাৰীও আছে। কৃষক, ব্যৱসায়ী বা অধিবক্তা ক’লৈ যাব? প্ৰতিবাদ কৰাৰ অধিকাৰ সকলোৰে আছে!” ২৩ ছেপ্টেম্বৰত ইণ্ডিয়ান এক্সপ্ৰেছৰ প্ৰতিবেদন ওলোৱাৰ পিছত জ্ঞানেশ কুমাৰৰ ভূমিকা আৰু তেওঁক কেন্দ্ৰ কৰি নিৰ্বাচন আয়োগৰ ভিতৰত হোৱা আভ্যন্তৰীণ যুঁজৰ বিষয়টো চৰ্চালৈ আহে। প্ৰতিবেদনত দাবী কৰা হৈছে যে বিগত ১০ মাহত জ্ঞানেশ কুমাৰৰ বিভিন্ন সিদ্ধান্তৰ ওপৰত আন দুজন নিৰ্বাচন আয়ুক্ত বিবেক যোশী আৰু সুখবীৰ সিং সান্ধুৱে কমেও ১৪ বাৰ আপত্তি কৰিছিল। কিন্তু আপত্তিবোৰ মানি লোৱাৰ সলনি জ্ঞানেশ কুমাৰে নিজাববীয়াকৈ এটাৰ পিছত এটাকৈ সিদ্ধান্ত লৈছিল। এই প্ৰতিবেদনৰ আধাৰত বিৰোধী শিবিৰে কঁকালত টঙালি বান্ধিছে।
ককৰোচ জনতা পাৰ্টীকে ধৰি বিভিন্ন সংগঠনেও এই আন্দোলনত যোগদান কৰিছে। দিল্লীত অবিৰতভাৱে বিভিন্ন কাৰ্যসূচী অনুষ্ঠিত হৈ আছে। ইতিমধ্যে দিল্লীৰ ব্যৱসায়ীসকলে এই ধাৰাবাহিক প্ৰতিবাদক লৈ অসন্তুষ্টি প্ৰকাশ কৰিছে। তেওঁলোকে দাবী কৰে যে এই প্ৰতিবাদৰ বাবে উৎসৱৰ বতৰত তেওঁলোকৰ ব্যৱসায়ত প্ৰভাৱ পৰিছে। ব্যৱসায়ীসকলে অভিযোগ কৰে যে তেওঁলোকে দোকান বন্ধ কৰি ৰাখিবলগা হৈছে। এই সকলোবোৰ বিষয় মঙলবাৰৰ শুনানিৰ সময়ত উচ্চতম ন্যায়ালয়ত উত্থাপন কৰা হয়। শুনানিৰ আৰম্ভণিতে দিল্লীৰ ব্যৱসায়ীক প্ৰতিনিধিত্ব কৰি অধিবক্তা মুকুল ৰোহতগীয়ে উদ্বেগ প্ৰকাশ কৰে।
তেওঁ আদালতত কয়, “উৎসৱৰ বতৰত যদি দিনৰ পিছত দিন দোকান বন্ধ থাকে তেন্তে ইয়াৰ ফলত ব্যৱসায়ৰ লোকচান হ’ব।” প্ৰতিবাদী কাৰ্যসূচীৰ বাবেই দিল্লী আৰক্ষীয়ে কিছু ঠাইত ভাৰতীয় নাগৰিক সুৰক্ষা সংহিতাৰ ১৬৩ ধাৰা জাৰি কৰে। ইয়াৰ বাবে সেই অঞ্চলসমূহৰ দোকানসমূহ বন্ধ কৰিবলগা হৈছে। দিল্লীৰ ব্যৱসায়ীসকলৰ উদ্বেগ সন্দৰ্ভত ছলিচিটৰ জেনেৰেল তুষাৰ মেহতাই কয় যে যিসকলে এই প্ৰতিবাদ সাব্যস্ত কৰিব তেওঁলোক দায়ী। শুনানিৰ সময়ত এই প্ৰশ্নটোও উত্থাপন হৈছে, “ব্যৱসায়ৰ ক্ষতি বা বিক্ৰীৰ নাটনিৰ বাবে কেৱল প্ৰতিবাদী কাৰ্যসূচীকহে দোষাৰোপ কৰিব পাৰিনে?” এই কথা শুনি মুখ্য ন্যায়াধীশগৰাকীয়ে মন্তব্য কৰে, “ব্যৱসায় আৰু প্ৰতিবাদ দুয়োটা অধিকাৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ।”
তেওঁৰ পৰামৰ্শ আছিল, “ৰাজহুৱা প্ৰতিবাদৰ বাবে এনে এক ঠাই নিৰ্ধাৰণ কৰা উচিত, য’ত কোনো ব্যৱসায়ীৰ কেতিয়াও ক্ষতি নহয়।” অধিবক্তা মুকুলে দিল্লীৰ ব্যৱসায়ীসকলৰ উদ্বেগ বৰ্ণনা কৰি কয়, “মোৰ মতে অহা দুমাহলৈ কোনো ধৰণৰ প্ৰতিবাদ বা ধৰ্ণা অনুষ্ঠিত কৰা উচিত নহয়।” প্ৰতিবাদকাৰীসকলৰ প্ৰতি মুখ্য ন্যায়াধীশগৰাকীয়ে দিয়া মন্তব্য আছিল, “প্ৰতিবাদ কৰাৰ অধিকাৰ সকলোৰে আছে। কিন্তু সেয়া এটা নিৰ্দিষ্ট সময়ৰ বাবে হোৱা উচিত।”
