ইছৰোৰ (ISRO) কোনো ব্যক্তিগতকৰণ নহয়। সংস্থাটোৰ গুৰুত্বও কোনো ধৰণে কমি নাযায়। বিতৰ্ক আৰু উৰাবাতৰিৰ মাজতে এইবাৰ ভাৰতীয় মহাকাশ গৱেষণা সংস্থাই এক বিবৃতি প্ৰকাশ কৰিছে। ব্যক্তিগত কোম্পানীৰ সৈতে কাম কৰি ইছৰোৱে যি সুবিধা লাভ কৰিছে সেই বিষয়েও তেওঁলোকে বৰ্ণনা কৰিছে। এক বিবৃতিত ইছৰোৱে কয় যে ইয়াৰ ফলস্বৰূপে তেওঁলোকে দেশৰ পৰৱৰ্তী মহাকাশ কাৰ্যসূচীত অধিক মনোনিৱেশ কৰিবলৈ সক্ষম হ’ব।
যোৱা ৪ ছেপ্টেম্বৰত ইছৰোৰ অধ্যক্ষ ভি নাৰায়ণলৈ ৯টা কৰ্মচাৰী সংগঠনে দেশৰ মহাকাশ গৱেষণা সংস্থাটোৰ ব্যক্তিগতকৰণৰ সম্ভাৱনাক লৈ উদ্বেগ প্ৰকাশ কৰি পত্ৰ লিখিছিল। মহাকাশ গৱেষণাৰ ব্যক্তিগতকৰণ সন্দৰ্ভত চৰকাৰৰ নীতি কি সেয়াও জানিব বিচাৰে। ইয়াৰ প্ৰতিক্ৰিয়া স্বৰূপে দেওবাৰে ইছৰোৱে এক বিবৃতি প্ৰকাশ কৰে। মহাকাশ গৱেষণা সংস্থাটোৱে কয়, “এই দাবীসমূহ সম্পূৰ্ণ ভিত্তিহীন আৰু অসত্য। আমি নিৰ্দ্বিধায় ক’ব বিচাৰোঁ যে ইছৰো ব্যক্তিগতকৰণ কৰা নহ’ব। ইয়াৰ গুৰুত্ব কমি নাযায়।” ইছৰোৰ দাবী যে মহাকাশ খণ্ডত ব্যক্তিগত কোম্পানীসমূহৰ অংশগ্ৰহণে ইছৰোৰ ভূমিকা হ্ৰাস নকৰে। বৰঞ্চ তেওঁলোকে পৰৱৰ্তী মহাকাশ কাৰ্যসূচীত অধিক মনোনিৱেশ কৰিব পাৰিব। এক বিবৃতিত তেওঁলোকে কয় যে ইছৰোৱে মহাকাশ গৱেষণা, প্ৰযুক্তি বিকাশ আৰু আনুষংগিক ক্ষেত্ৰত দেশৰ প্ৰধান প্ৰতিষ্ঠান হিচাপে কাম কৰিব। সংগঠনটোৰ মতে, ইছৰোৰ গুৰুত্বৰ কোনো পৰিৱৰ্তন হোৱা নাই। বৰং তেওঁলোকে বুজাই দিয়ে যে দেশৰ মহাকাশ গৱেষণাৰ ‘পৰিৱেশতন্ত্ৰ’ৰ পৰিসৰ সলনি হৈছে। মহাকাশ গৱেষণাৰ ক্ষেত্ৰত বিভিন্ন ষ্টাৰ্ট-আপৰ কথা উল্লেখ কৰি ইছৰোৱে কয়, “এই সংস্কাৰসমূহক ব্যক্তিগতকৰণ হিচাপে নহয়, বৰঞ্চ পৰিৱেশতন্ত্ৰৰ সম্প্ৰসাৰণ হিচাপেহে চাব লাগে।”
ইছৰোৰ অধ্যক্ষলৈ যিসকলে পত্ৰ লিখিছে তেওঁলোকৰ তালিকাত ইছৰো ষ্টাফ এছ’চিয়েশ্যন, শ্বাৰ এম্প্লয়িজ এছ’চিয়েশ্যন, আইছাক এম্প্লয়িজ এছ’চিয়েশ্যন, ইছৰো ষ্টাফ এছ’চিয়েশ্যন-এলপিএছচিৰ দৰে ৯টা সংগঠন অন্তৰ্ভুক্ত আছে। কিন্তু এই পত্ৰখন তেওঁলোকে কিয় দিলে? সূত্ৰ অনুসৰি, এই পত্ৰ লিখাৰ আঁৰৰ কাৰণ হৈছে ভাৰতীয় ৰাষ্ট্ৰীয় মহাকাশ প্ৰচাৰ আৰু অনুমোদন কেন্দ্ৰৰ (IN-SPACE) অধ্যক্ষ পৱন কুমাৰ গোৱেংকাই শেহতীয়াকৈ এক কাৰ্যসূচীত দিয়া মন্তব্য।
এক কাৰ্যসূচীত তেওঁ কয়, “যথা সময়ত ইছৰোৱে আৰু কোনো উৎক্ষেপণ বাহন নিৰ্মাণ নকৰে। এইবোৰ ব্যক্তিগত খণ্ড বা পিএছইউয়ে নিৰ্মাণ কৰিব।” ইফালে ব্যক্তিগত কোম্পানীসমূহে ক্ষুদ্ৰ উপগ্ৰহ উৎক্ষেপণ বাহন (SSLV) নিৰ্মাণ কৰি আছে। পৱন কুমাৰৰ মতে, “ইছৰোৱে ব্যক্তিগত বা চৰকাৰী কোম্পানীলৈ প্ৰযুক্তি হস্তান্তৰ কৰিব। ইয়াৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি উৎক্ষেপণ বাহন আৰু অতি সহজ উপগ্ৰহ নিৰ্মাণ কৰা হ’ব। সেই পৰিৱৰ্তন আৰম্ভ হৈছে ক্ষুদ্ৰ উপগ্ৰহ উৎক্ষেপণ বাহনৰ পৰা। তেওঁলোকে ইয়াৰ প্ৰযুক্তি আৰু নিৰ্মাণৰ অধিকাৰ চৰকাৰী হিন্দুস্তান এৰ’নটিক্স লিমিটেডক (HAL) নিলামত দিছে।” অনুমান কৰা হয় যে ব্যক্তিগত কোম্পানীয়ে ক্ৰমান্বয়ে পিএছএলভি নিৰ্মাণ কৰিব। কাৰণ পৱন কুমাৰে দাবী কৰে যে পৰৱৰ্তী পৰ্যায়টো অধিক আকৰ্ষণীয় হ’ব। ইয়াত ইছৰোৱে প’লাৰ ছেটেলাইট লঞ্চ ভেহিকেল (পিএছএলভি) আৰু লঞ্চ ভেহিকেল মাৰ্ক-৩ (এলভিএম-৩)ৰ প্ৰযুক্তি আৰু উৎপাদন অধিকাৰ এৰি দিব।
বিতৰ্কৰ মাজতে দেওবাৰে পুনৰ মুখ খুলিছে পৱন কুমাৰে। ইছৰোৰ ভূমিকাক লৈ ‘বিভ্ৰান্তিকৰ ধাৰণা’ প্ৰচাৰ কৰা হৈছে বুলিও তেওঁ ছ’চিয়েল মিডিয়াত লিখিছে। তেওঁ লগতে লিখিছে, “ইছৰোৰ ভূমিকা কোনো কাৰণতে সংকুচিত হোৱা নাই। বৰঞ্চ ই ভাৰতীয় মহাকাশ খণ্ডৰ মূল সংস্থা হিচাপেই থাকিব।”
