ইৰাণে হৰমুজ প্ৰণালীৰ সিপাৰে মাইন স্থাপন কৰিছে আৰু সেই মাইনবোৰেই তেওঁলোকক অস্বস্তিত পেলাইছে। পাকিস্তানত শান্তি আলোচনাৰ পূৰ্বে এই দাবী আমেৰিকাৰ।
আমেৰিকাৰ বিষয়াসকলৰ উদ্ধৃতি দি নিউয়ৰ্ক টাইমছে প্ৰকাশ কৰিছে যে তেহৰানে এতিয়া মাইন ক’ত ৰখা হৈছিল সেইটো চিনাক্ত কৰিব পৰা নাই। সেইবাবেই আমেৰিকাৰ চৰ্ত অনুসৰি হৰমুজ সকলো জাহাজৰ বাবে মুকলি কৰিব পৰা নাই। শনিবাৰে ইছলামাবাদত অনুষ্ঠিত হ’বলগীয়া বৈঠকত এই বিষয়টো আহিব পাৰে।
আমেৰিকা আৰু ইজৰাইলৰ যৌথ বাহিনীয়ে ইৰাণক আক্ৰমণ কৰাৰ পিছত তেহৰানৰ ৰিভল্যুচনেৰী গাৰ্ডে হৰমুজ প্ৰণালী নিজৰ নিয়ন্ত্ৰণত লয়। বিভিন্ন দেশৰ পৰা অহা মালবাহী জাহাজৰ যাতায়াতত বাধা প্ৰদান কৰা হয়। পিছলৈ ইৰাণে কিছুমান বিশেষ দেশক ৰেহাই দিয়ে।
অৱশ্যে আমেৰিকাৰ বা ইজৰাইলৰ জাহাজ হৰমুজ প্ৰণালীৰ মাজেৰে পাৰ হ’বলৈ দিয়া নহ’ব বুলি কোৱা হয়। ইৰাণৰ বাহিনীয়ে হৰমুজৰ নিয়ন্ত্ৰণ এৰি নিদিয়ে বুলিও দাবী কৰিছে। বিশ্বৰ মুঠ তেলৰ চাহিদাৰ এক পঞ্চমাংশ পশ্চিম এছিয়াৰ এই সংকীৰ্ণ জলপথেৰে পৰিবহণ কৰা হয়।
ফলত বিশ্ব বাণিজ্যত এই জলপথৰ গুৰুত্ব অপৰিসীম। ইৰাণে শত্ৰু দেশসমূহক হৰমুজত মাইন স্থাপন কৰিবলৈ সকীয়াই দিছিল। আমেৰিকাৰ দাবী যে ইৰাণৰ হাতত পানীত মাইন স্থাপন আৰু আঁতৰোৱাৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় কৌশল আৰু বিশেষজ্ঞতা নাই। সেইবাবেই সমস্যা হৈছে।
প্ৰতিবেদনত দাবী কৰা হৈছে যে ইৰাণে যোৱা মাহত হৰমুজত মাইন পাতিবলৈ সৰু সৰু নাও ব্যৱহাৰ কৰিছিল। এটা নিৰ্দিষ্ট পথ মুকলি কৰি ৰখা হৈছিল। বৰ্তমান ইৰাণৰ অনুমতি সাপেক্ষে মালবাহী জাহাজ তাৰ মাজেৰে পাৰ হৈ গৈছে। ইৰাণৰ গাৰ্ডে হৰমুজৰ নিৰাপদ অংশৰ মানচিত্ৰও প্ৰকাশ কৰিছে।
আমেৰিকাৰ বিষয়াসকলে দাবী কৰে যে হৰমুজত য’তে ত’তে মাইন স্থাপন কৰা হৈছিল। এই প্ৰক্ৰিয়াটো লিপিবদ্ধ কৰা হৈছিলনে নাই সেয়া সন্দেহজনক।
লিপিবদ্ধ হ’লেও পিছত মাইনবোৰ চিনাক্ত কৰাটো কঠিন হ’ব। অভিযোগ অনুসৰি, মাইনসমূহ এনেদৰে স্থাপন কৰা হৈছিল যাতে পানীৰ প্ৰভাৱত পূৰ্বৰ স্থানৰ পৰা স্থানান্তৰ হ’ব পাৰে। ইৰাণে সেইবিলাক নিৰীক্ষণ কৰিবলৈ আন কোনো ব্যৱস্থা স্থাপন কৰা নাই।
বিশেষজ্ঞসকলে কয় যে স্থলভাগত লেণ্ডমাইন পাতি চিনাক্ত কৰি আঁতৰোৱাটো তুলনামূলকভাৱে সহজ। কিন্তু পানীত মাইন পgতিবলৈ বেলেগ কৌশলৰ প্ৰয়োজন। পানীৰ পৰা খনি আঁতৰোৱাৰ সেই বিশেষ কৌশল আমেৰিকাৰ সেনাৰ হাতত নাই। তেওঁলোকে মাইন নিষ্কাশন কৰাৰ ক্ষমতা থকা উপকূলীয় যুদ্ধজাহাজৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে। ইৰাণে কি কৰিব সেয়া স্পষ্ট নহয়।
উল্লেখ্য যে যোৱা মঙলবাৰে আমেৰিকাৰ ৰাষ্ট্ৰপতি ড’নাল্ড ট্ৰাম্পে ইৰাণৰ সৈতে দুসপ্তাহৰ বাবে যুদ্ধবিৰতি ঘোষণা কৰিছে।
শনিবাৰে পাকিস্তানত দুয়োখন দেশৰ মাজত আলোচনা অনুষ্ঠিত হোৱাৰ কথা। ইৰাণৰ বৈদেশিক মন্ত্ৰী আব্বাছ আৰাঘচিয়েও ৭০ জনীয়া প্ৰতিনিধি দল লৈ ইছলামাবাদত উপস্থিত হৈছে। আমেৰিকাৰ হৈ এই বৈঠকত উপস্থিত থাকিব আমেৰিকাৰ উপ-ৰাষ্ট্ৰপতি জে ডি ভেন্স।
