বিমুদ্ৰাকৰণৰ পিছৰ পৰা ডিজিটেল পেমেণ্ট (Digital payment)ৰ (ইউপিআই পেমেণ্ট) বিপ্লৱ প্ৰধানমন্ত্ৰী নৰেন্দ্ৰ মোদীৰ ‘ডিজিটেল ইণ্ডিয়া’ৰ (Digital India) হাতলৈ আহিছে। ক’ভিডৰ সময়ৰ পৰা এই প্ৰক্ৰিয়া আৰু ডাঙৰ হৈ পৰিছে। কিন্তু ভাৰতীয় ৰিজাৰ্ভ বেংকে (আৰবিআই) ইউপিআই লেনদেনত এক ডাঙৰ পৰিৱৰ্তন অনাৰ পৰিকল্পনা কৰিছে। দৰাচলতে কেন্দ্ৰীয় বেংকে ‘ডিজিটেল জালিয়াতি’ প্ৰতিৰোধ কৰিবলৈ এই বিষয়ে চিন্তা কৰি আছে। কি সলনি হৈছে? ৰিজাৰ্ভ বেংকে এই সন্দৰ্ভত এখন আলোচনা পত্ৰ জাৰি কৰিছে। ২০২১ চনত ৫৫১ কোটি টকাৰ অনলাইন জালিয়াতিৰ প্ৰতিবেদন পোৱা গৈছিল, যি ২০২৫ চনত ২২,৯৩১ কোটি টকালৈ বৃদ্ধি (Increase to 22,931 crore taka in 2025) পাইছিল।
আৰু এনে পৰিস্থিতিত, অনলাইন জালিয়াতি ৰোধ কৰিবলৈ ‘এক ঘণ্টা অপেক্ষা কৰা’ৰ কথা চিন্তা কৰা হৈছে। যদি ইয়াক কাৰ্যকৰী কৰা হয়, তেনেহ’লে অনলাইন একাউণ্ট-টু-একাউণ্টে ১০,০০০ টকাতকৈ অধিক বিত্তীয় লেনদেনৰ বাবে এঘণ্টা অপেক্ষা (One hour wait for the transaction) কৰিব লাগিব। আনকি টকা প্ৰেৰণ কৰা ব্যক্তিজনৰ একাউণ্টৰ পৰা টকা ডেবিট কৰিলেও, বেংকে এঘণ্টালৈকে টকা ধৰি ৰাখিব। এই সময়ছোৱাত টকা গ্ৰাহকৰ একাউণ্টত জমা কৰা নহ’ব। যদি ব্যক্তিজনে অনুভৱ কৰে যে টকা প্ৰেৰণ কৰাৰ পিছত তেওঁ প্ৰৱঞ্চনাৰ বলি হৈছে, তেনেহ’লে তেওঁ লেনদেনটো বাতিল কৰাৰ সুযোগ পাব। অৱশ্যে এই নতুন পদ্ধতিটো কেৱল ব্যক্তিৰ-পৰা-ব্যক্তিৰ লেনদেনতহে কাৰ্যকৰী হ’ব পাৰে। এতিয়াৰ বাবে ই কোনো দোকানত কিউআৰ কোড স্কেন কৰাৰ বাবে প্ৰযোজ্য নহ’ব।
ৰিজাৰ্ভ বেংক অফ ইণ্ডিয়াই এই এঘণ্টাক ‘সোণালী ঘণ্টা’ বুলি অভিহিত কৰিছে। বিশেষজ্ঞসকলে বিশ্বাস কৰে যে যদিও ই সৰু যেন লাগিব পাৰে, প্ৰৱঞ্চনা প্ৰতিৰোধ কৰাত এই পদ্ধতিয়ে সুদূৰপ্ৰসাৰী প্ৰভাৱ পেলাব পাৰে। সাধাৰণ প্ৰৱঞ্চকসকলে সোনকালে ধন দখল কৰিবলৈ চেষ্টা কৰে। যাতে প্ৰেৰকে ভাবিবলৈ সুযোগ নাপায়। কিন্তু এই ক্ষেত্ৰত, যিহেতু হাতত অধিক সময় থাকে, ভুল কৰিও ইয়াক সোনকালে শুধৰাব পাৰি। আনকি বেংকে ভাৱে যে লেনদেন এটা সন্দেহজনক বা অস্বাভাৱিক, তেওঁলোকেও দ্ৰুততাৰে পদক্ষেপ ল’ব পাৰে। সেই এঘণ্টাৰ সময়সীমাই ইয়াত এক ডাঙৰ ভূমিকা পালন কৰিব।
