হৰমুজ প্ৰণালী (Strait of Harmuz)ত ইৰাণৰ অৱৰোধৰ ফলত বিশ্বব্যাপী শক্তি সংকটৰ সৃষ্টি হৈছে। ভাৰতবৰ্ষতো অভাৱৰ আশংকা আছে। সেই পৰিস্থিতিত আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ (US)ই ইৰাণৰ তেল (Iran Oil)ৰ ওপৰত আৰোপ কৰা নিষেধাজ্ঞা (Imposed ban) উঠাই লৈছে। তাৰ পিছত ভাৰতীয় কোম্পানীবোৰে ইৰাণৰ পৰা তেল ক্ৰয় কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰিছিল। ভাৰতীয় শোধনাগাৰে ইৰাণৰ পৰা ভাৰতলৈ তেল অহাটো বিচাৰে। অৱশ্যে কোম্পানীবোৰে এই সন্দৰ্ভত ভাৰত চৰকাৰে কি পদক্ষেপ গ্ৰহণ কৰিছে সেয়া চাই আছে। সংবাদ প্ৰতিষ্ঠান ৰয়টাৰ্ছে তিনিটা ভাৰতীয় তেল শোধনাগাৰৰ সূত্ৰৰ উদ্ধৃতি দি কয় যে আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ নিষেধাজ্ঞা উঠাই লোৱাৰ পিছত ইৰাণৰ তেল ক্ৰয় আৰম্ভ হৈছে। অৱশ্যে ইৰাণৰ পৰা তেল ক্ৰয় কৰিবলৈ চৰকাৰক সেউজ সংকেতৰ প্ৰয়োজন।
সূত্ৰসমূহে কয় যে বিষয়টো বিবেচনা কৰা হৈছে। এইটোও ইংগিত পোৱা গৈছে যে কেৱল ভাৰতেই নহয় এছিয়াৰ আন দেশসমূহেও ইয়াক অনুসৰণ কৰিব পাৰে। আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ প্ৰশাসনে শুকুৰবাৰে নিষেধাজ্ঞা উঠাই লোৱাৰ কথা ঘোষণা কৰিছিল। ড’নাল্ড ট্ৰাম্পৰ প্ৰশাসনে কৈছে যে বিশ্বব্যাপী শক্তি সংকট আৰু বৰ্ধিত মূল্য হ্ৰাস কৰিবলৈ নিষেধাজ্ঞাবোৰ উঠাই লোৱা হৈছে। আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰই এইটোও স্পষ্ট কৰি দিয়ে যে ক্লিয়াৰেন্স ৩০ দিনৰ বাবে আছিল। দেশবোৰে সাগৰেৰে ইৰাণৰ তেল আমদানি কৰিবলৈ সক্ষম হ’ব। আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰই ভাৱে যে চীনে সংকটৰ সময়ত ইৰাণতকৈ কম দামত তেল ক্ৰয় আৰু সংৰক্ষণ কৰি আছে। আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ কোষাগাৰ সচিব স্কট বেছাণ্টে কয়, “আমি শৃংখল ভংগ কৰিবলৈ ইৰাণৰ তেলৰ ওপৰত থকা নিষেধাজ্ঞা অস্থায়ীভাৱে উঠাই লৈছোঁ।
তেওঁৰ মতে, নিষেধাজ্ঞা উঠাই ল’লে বিশ্ব বজাৰলৈ প্ৰায় ১৪০ নিযুত বেৰেল তেল আনিব, যি শক্তি যোগানৰ ওপৰত চাপ হ্ৰাস কৰাত সহায় কৰিব। মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ কোষাগাৰ সচিবে কৈছিল যে নিষেধাজ্ঞা অস্থায়ীভাৱে কেৱল সাগৰীয় তেলৰ বাবেহে উঠাই লোৱা হৈছে। বেছাণ্টে দাবী কৰে যে আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ বিশ্বৰ শক্তি বজাৰৰ সংকটৰ অন্ত পেলাবলৈ দৃঢ়প্ৰতিজ্ঞ। মাৰ্চৰ আৰম্ভণিতে আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ প্ৰশাসনে ভাৰতক ৰাছিয়াৰ তেল ক্ৰয় কৰাৰ বাবে ৩০ দিনৰ ৰেহাই দিছিল।
অৱশ্যে মাত্ৰ এটা চৰ্ত হ’ল যে এই ৰেহাই কেৱল সাগৰত আবদ্ধ হৈ থকা তেল টেংকাৰ বা জাহাজৰ ক্ষেত্ৰতহে প্ৰযোজ্য হ’ব। বাণিজ্য চুক্তি চূড়ান্ত হোৱাৰ পিছৰে পৰা, আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰই বাৰে বাৰে দাবী কৰি আহিছে যে ভাৰতে ৰাছিয়াৰ পৰা তেল ক্ৰয় কৰা বন্ধ কৰিছে। যদিও নতুন দিল্লীয়ে এই বিষয়ত পোনপটীয়াকৈ মন্তব্য কৰা নাই, ভাৰতৰ স্থিতি স্পষ্ট কৰা হৈছে যে ই দেশৰ স্বাৰ্থত তেল আমদানি কৰিব। পশ্চিম এছিয়াৰ সংঘাতৰ পৰিপ্ৰেক্ষিতত, ভাৰতে ৰাছিয়াৰ পৰা অধিক খাৰুৱা তেল ক্ৰয় কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰিছিল। এইবাৰ, ভাৰতীয় শোধনাগাৰবোৰে ইৰাণৰ তেলৰ ওপৰত দৃষ্টি নিক্ষেপ কৰিছে। জ্ঞাত সূত্ৰৰ মতে এই পৰিস্থিতিত যদি ইৰাণৰ পৰা ভাৰতলৈ তেল আহে, ঘাটি যথেষ্ট পৰিমাণে সমাধান হ’ব।
